Shenglan, mijn favoriete Chinese vlogger, postte onlangs haar betreurende shoppingervaring.
Op zoek naar een warme sjaal, ze verplaatst zich hoofdzakelijk per fiets, gaat Shenglan ernaar op zoek op de Taobao app van haar mobieltje. Ze vindt er een die perfect bij haar stijl past en plaatst haar bestelling. Ze vindt de prijs van 300 RMB wel wat duur maar ja, die sjaal zal haar nek zooooo warm houden. Onderaan de pagina waar haar bestelling succesvol is geplaatst, ziet ze plots soortgelijke producten waaronder…dezelfde sjaal die ze daarnet heeft gekocht maar voor slechts 40 RMB! Shenglan bestudeert aandachtig de beschrijvingen van beide pagina’s: zowel de foto’s als de beschrijvingen van het artikel zijn helemaal dezelfde! Geïntrigeerd koopt ze ook de tweede, om te vergelijken.
Ze ontvangt eerst de sjaal aan 40 RMB: in de goedkope, slordige plastieken verpakking vindt ze een sjaal van slechte kwaliteit, een slecht afgewerkte kopie. Shenglan kijkt dus erg uit naar de andere bestelling die zeker heel wat beter zijn dan deze kopie.
Het tweede exemplaar wordt snel daarop geleverd: een mooie bruine kartonnen doos met daarin een doos in oranje, zachte karton. Wow! Een dubbele bescherming! In de oranje doos steekt een luxueuze hoes met daarin de fel begeerde sjaal: Shenglan haalt de sjaal uit zijn verpakking en palpeert hem: hij voelt precies hetzelfde aan als die van 40 RMB. Het enige verschil is dat de goedkope geen label heeft. De dure heeft wel een label: daar waar een smiley met ‘drew’ zou moeten staan, staat…doomed! Een illegaal gekopieerd exemplaar van het merk dat Justin Drew Bieber heeft gecreëerd, een 山寨 een copycat-merk: drew is doomed geworden. De sjaal van 40 RMB is nep maar de sjaal aan 300 RMB, die moest toch echt zijn???? Nee: beide zijn nep! Een buitengewoon bizarre shoppingervaring! Dit is een mooi voorbeeld van山寨 shanzhai. Het woord betekent letterlijk ‘bergvesting’ en verwijst naar namaakprodukten of copycats.
盗版 daoban daarentegen betekent piraterij en slaat op boeken met papier van slechte kwaliteit, geen mooi afdrukresultaat en veel typfouten. Exacte kopieën van software, films en andere media vallen in de daoban categorie: zowel shanzhai als daoban zijn illegaal.
Wel legaal zijn平替 pingtiprodukten zoals bijvoorbeeld 徕芬吹风机, de Laifen haardroger, het zusje van de 戴森吹风机, de Dyson haardroger. Dyson is heel bekend maar ook heel duur dus verscheen op de markt een goedkopere versie ervan :徕芬 吹风机waarvan het uiterlijk heel gelijkend is op de Dyson. Laifen is legaal want het is een echt bedrijf dat niet namaakt: ze brachten immers wat veranderingen aan het uiterlijk. Er is dus geen inbreuk, het is gewoon een budgetvriendelijker alternatief!
In China shoppen is blijkbaar niet evident!