Streetfood: langs de weg of bij KFC?

KFC 肯德基Kendeji, was de eerste fastfoodketen in China. Op 12 november 1987 opende ze, in de Qianmenwijk van Beijing, haar eerste vestiging. De dag zelf van de opening gingen er 22.000 bakjes gefrituurde kip over de toog: Kolonel Sanders’ kippenboutjes zouden al heel snel een hype worden in China.
Dat werden ze en dat bleven ze, zelfs na de komst van Mac Donalds, 麦当劳, Maidanglao, in de jaren 1990.
Dat is misschien wel te wijten aan de ongelooflijke inventiviteit van KFC. De laatste twintig jaren is er een transitie gebeurd waarbij, vanaf het begin van de jaren 2000, de keten ook traditioneel chinees ontbijt begon te serveren zoals sojamelk, congee of rijstsoep, mantou of gestoomde broodjes en zelfs youtiao of gefrituurde deegstengels.


In 2017 werd ook een nieuwe KFC pizza uitgevonden: de Chizza, een soort hybride van KFC kip x pizza!
Ieder jaar brengt KFC nieuwe specialiteiten op de markt die je alleen maar in China kan vinden.

KFC werd in China zo populair dat zelfs een Chinese versie ervan op de markt kwam: OFC. Dit staat voor Obama Fried Chicken waarbij de kledij  van de president heel erg op die van Sanders lijkt.

En nu is de food gigant KFC met iets nieuws gestart: Chinese Street food en meer bepaald de midnight snacks met hun typische Chinese BBQ spiesjes. In de grote steden is dit nieuw project al gelanceerd, KFC is van plan om nog meer van die typische snacks op de markt te brengen.

Midnight snacks heten in het Chinees夜宵, yexiao, : voedsel dat heel laat op de avond gegeten wordt. In China is dat een echte culinaire cultuur. De eetstalletjes langs de weg, waar je heerlijke gefrituurde snacks voor een prikje kunt kopen, zijn een ware institutie in dat land, net als de stalletjes waar je ’s morgens je ontbijt kan kopen.

KFC is nu traag maar zeker bezig ook deze markten in te palmen.
En vele Chinezen zijn dan ook bang dat KFC daardoor ertoe heeft bijgedragen een einde te maken aan één van de essenties van hun traditionele cultuur…

So Long My Son

De laatste film van Wang Xiaoshuai is een meesterwerk!

Het verhaal, de verfilming, het acteerwerk zijn uitmuntend. Maar ook de manier van vertellen. Waarbij Wang zonder veel aanwijzingen heen en weer gaat van de ene naar de andere periode en tegelijk ook de relaties tussen de personages weinig expliciteert. Dit komt bij de kijker aanvankelijk wat chaotisch over maar het is precies wat Wang wil bereiken. In een interview verklaarde hij: “Ik vind het een heel natuurlijke manier van vertellen. Probeer je maar eens te herinneren hoe je een emotionele gebeurtenis uit het verleden deelt met anderen. Doe je dat altijd netjes chronologisch? Ik dacht het niet, ook dan spring je van het ene moment naar het andere, selecteer je belangrijke details en oriënteer je je op de gevoelens die je wil overbrengen. Zo is het ook met So Long My Son.”
Wang vreesde dat het publiek zou afhaken maar wij zijn drie uur lang geboeid blijven kijken.

Het thema van de film is op zich niet heel origineel: de eenkindpolitiek die Mao eind jaren 1970 lanceerde om de te snelle bevolkingsgroei af te remmen. Maar de filmatiek wordt wel interessant als een koppel zijn enig kind, hier hun zoontje Xing Xing, verliest. Ze verhuizen, ver weg naar het zuiden, waar niemand hen kent en adopteren er een jongetje. In China zorgen de kinderen voor hun ouders wanneer deze niet meer in hun levensonderhoud kunnen voorzien.

Een kind hebben is dus een vorm van bestaanszekerheid en ook een heel traditionele noodzakelijkheid: vier generaties onder één dak was de toenmalige Chinese Dream.
Het bevriende koppel uit de tijd van Xing Xing zullen ze terugvinden, in dramatische omstandigheden maar met een louterende betekenis.

 

Net zoals in zijn prachtige Beijing Bicycle (2001) houdt Wang van ‘doorkijkjes’, waarbij een scène vanuit een raam of een deuropening wordt gedraaid. Deze manier van filmen geeft rust en kracht aan de scènes van dit epos van dertig jaar Chinese geschiedenis.

De film kreeg vorige maand de Grote Prijs op het Brussels International Film Festival en werd ook geselecteerd voor de Gouden Beer op het 69e Internationale Filmfestival van Berlijn.
De film loopt nu in de bioscopen. Mis hem vooral niet!

Boeddha springt over de muur 佛跳墙

Waarom zou boeddha over de muur springen?
De meeste westerlingen hebben daar geen antwoord op. De Chinezen wel!
‘Boeddha springt over de muur’ is een heerlijk gerecht uit de provincie Fujian.
De ingrediënten voor deze schotel zijn talrijk en zeldzaam en de bereiding ervan is tijdrovend.
Verschillende soorten zeevruchten, varkensvlees, kip, lamsvlees, ham…gaan één voor één in een grote aarden kruik en worden overgoten door een bouillon en door warme rijstwijn waarna deze bereiding drie uren lang ligt te sudderen. Eens het gerecht klaar is, verspreidt het een heerlijke, sterke geur.
Volgens de legende was een mandarijn deze dis aan het klaarmaken naast een boeddhistische tempel. Het sterke aroma verspreidde zich tot in de tempel. Een van de monniken die daar aan ’t mediteren was, was zo aangetrokken door de heerlijke geur dat hij over de muur sprong om van het gerecht te proeven.

Deze schotel was heel populair in de Qingdynastie (1644-1912). Het bevatte toen tot achttien verschillende ingrediënten in één pot.
Hieronder volgt een vereenvoudigde versie.

BOUILLON:
Bak een kipkarkas (in stukken) aan met twee varkensribben en veel look in arachideolie tot alles goudbruin is. Voeg water toe tot de helft, breng tot het kookpunt en giet het water af. Voeg opnieuw water tot de heft toe en laat 45 minuten koken

 

INGREDIENTEN:

8 à 15 varkenslapjes
10-20 gedroogde jakobsschelpen (ong. 10 minuten in koud water laten weken)
6-12 gedroogde oesters                 (idem)
10 gedroogde shiitakes (ong. 20 minuten laten weken in water)
1 bakje enoki
1 blik abalone (schelpdier uit warme zeeën)
1 zoete aardappel in stukjes gesneden
2 eetl. zwarte azijn
6 eetl. Chinese kookwijn
10 blaadjes Chinese kool
1 kippenborst in stukken
1 lookteentje in 3 verdeeld
1 theel. 5-kruidenpoeder
1 eetl donkere sojasaus

BEREIDING:

Bak de aardappelstukjes aan in arachideolie samen met de look tot ze goudbruin zijn. Leg op een schotel.
Bak de kippenstukjes aan. Leg op een schotel.
Marineer de varkenslapjes met 5-kruidenpoeder en wat kookwijn.
Snij de shiitakes in schijfjes.
Neem een kleipot en begin hem te vullen: aardappelen, Chinese kool, varkensvlees, kip, paddenstoelen en eindig met de zeevruchten bovenaan.
Giet de bouillon erover maar zorg ervoor dat de zeevruchten niet volledig ondergedompeld zijn. Overgiet met de rest van de kookwijn, de azijn, de sojasaus en laat een uurtje sudderen.

Hopelijk komt er bij jou ook een boeddha binnenspringen om het gerecht met jou te ‘sharen’!

 

 

 

 

BOUDDHA, la légende dorée

In de Parijse Musée Guimet loopt een prachtige tentoonstelling over Bouddha.
Op één werk na komen alle stukken uit de reserves van het museum.
Emile Guimet was de stichter van het museum. Hij was de mening toegedaan dat de hoogste, universele ideeën van de grondleggers van een religie komen. Het boeddhisme heeft in het museum  een predominante plaats gekregen.

Speciaal voor de tentoonstelling heeft het museum een sculptuur van de Japanner Takahiro Kondo aangekocht. Het is het enige werk van deze artiest dat in Europa is tentoongesteld, het heet “Reduction”.
Takahiro Kondo wordt beschouwd als een van de grootste hedendaagse plastische kunstenaars van Japan.
Na de tragedie van Fukushima in 2011, waarbij 18 000 mensen om het leven kwamen, voelde Kondo zich gedwongen om door middel van zijn kunst op de catastrofe te reageren. In 2014 begint hij een reeks porseleinen beelden te maken, afdrukken van zijn eigen lichaam. Na het bakken krimpen de beelden met 20% van hun oorspronkelijke grootte.
Voor “Reduction” heeft de kunstenaar de ons vertrouwde yogahouding padmasana aangenomen. Het deel onder de thorax is uitgehold, wat erop wijst dat hij zijn adem inhoudt. Suggereert de “reductie” een afname of zelfs een verdwijning van de mensheid? Dit is een van de diverse interpretaties…

Een andere blikvanger van de tentoonstelling is het trio porseleinen arhats. De drie beelden zijn speciaal voor de gelegenheid gerestaureerd. Men heeft tijdens de herstelling een geheim ‘relikwieën gat’ op de rug van de arhats ontdekt met de datum van hun fabricaat: 55° jaar van de regering van Qianlong, wat ongeveer overeenkomt met het jaar 1790. De arhats lijken te verwijzen naar een keizerlijke opdracht.
De beelden stellen drie volgelingen van de historische Boeddha voor: één treft door zijn intense blik, een ander grijpt ons aan door de rust die hij al mediterend uitstraalt. Alle drie raken ze ons door de delicate motieven en prachtige kleuren van hun gewaad: echte meesterwerken afkomstig uit de ateliers van Jingdezhen!

 

 

Alles wat verband houdt met het boeddhisme, zoals onder ander de jakata of de 547 vorige levens van Boeddha, het zoeken naar de Verlichting, de asanas en de mudras, de Tibetaanse thangka’s, de expansie van het boeddhisme in Zuid-Oost Azië met zijn grote impact op gebied van beschaving en pacificatie…alles is op een heel verfijnde en didactische wijze opgesteld, de Guimet waardig!
Dank aan Thierry Zéphir voor dit prachtig opgestelde parcours!

Bouddha, la légende dorée, Musée Guimet, loopt nog tot 4 november 2019

 

Chinese wijn (2)

Net vier jaar geleden reisde ik met mijn Chinese vriendin Zhou Zhou naar haar geboortestad Shizuishan. Shizuishan ligt in het meest noordelijke deel van de provincie Ningxia, ligt hoger dan Yinchuan, en grenst aan Inner Mongolia.
Met Zhou Zhou’s zus en schoonbroer, die nog steeds in Ningxia wonen, heb ik heel veel plekjes bezocht. Een van die dagexcursies was dan ook een bezoek aan een wijnmakerij in de Helan bergen, het Domaine des Arômes,博纳佰馥.

Ik schrok toen we het domein betraden: ik voelde me in een ‘Château’ in Frankrijk! De wijnkelders, de ‘taste-vin’ kamers, de boetiek met wijnen en elegante roemers waren even verfijnd als in Frankrijk!


De uitbaters, Peng Shuai en zijn vrouw Sun Miao zijn geboren in de jaren 1980, leerden elkaar kennen op de hogeschool, studeerden samen oenologie in Frankrijk en werkten zes jaar in Beaune, waarna ze besloten naar China terug te keren om er hun eigen wijn te maken. Ze geloven sterk in een biologisch dynamische wijnbouw, ze hebben met hun biodynamische wijn reeds vele prijzen behaald.


Ningxia telt ook nog andere beroemde wijngaarden als Legacy Peak 留世, Zhihui Yuanshi 志辉源石…


Wat valt er te zeggen over wine-pairing? De Chinese food-sharing met zoveel verschillende gerechten die samen op tafel komen, maakt de keuze niet makkelijk, vooral in de Sichuankeuken of de Hunankeuken, waar je mond na enkele hapjes al in vuur en vlam staat! Traditioneel drinkt men dan, zelfs de jeugd, Wang Lao Ji 王老吉 , een licht gezoete kruidenthee. Wang Lao Ji heeft een koelend effect op het lichaam dat oververhit is door stress of door het teveel eten van junkfood en té pikant voedsel.
Een algemeen aanvaarde theorie zegt dat lokaal voedsel en lokale wijn de beste pairing vormen. In Ningxia, waar de bevolking voor 36 % bestaat uit Hui, Moslims, wordt heel veel lamsvlees gegeten. Een glas volle rode wijn zal het gerecht prachtig tot zijn recht laten komen. Andere, lichtere bereidingen, worden vergezeld van een glas witte wijn.
Zorg dus, als je wijn wil schenken bij een Chinese maaltijd, voor een glas witte en een glas rode wijn.
Maar, om alles nog complexer te maken, verkiest de jeugd nu roséwijn boven rode wijn.
Vul dus de glazen met drie verschillende wijnen!

Chinese wijn (1)

Toen ik, ongeveer twintig jaar geleden, voor het eerst naar China ging, dronk ik, naar Chinese gewoonte, dag in dag uit warm water. In elk appartement staat trouwens een waterfontein met onderaan twee knoppen: een roze voor ‘heet’  water en een lichtblauwe voor ‘koud’ water en in elke trein komt men langs om je thermosfles bij te vullen. Warm water drinken is goed voor de gezondheid en zorgt ervoor dat je lichaamstemperatuur niet afkoelt. Thee dronk ik ook want koffie bestond daar toen nog niet.

Sedertdien zijn koffieketens zoals Starbucks en Costa Coffee als paddenstoelen uit de grond geschoten.


Ze werden, in hippe buurten, gevolgd door ‘winebars’ waar je één glas wijn kunt bestellen. Een innovatie in een land waar men, in restaurants, bij zijn eten een hele fles baijiu (witte alcohol van meer dan 60°), moet kopen. Traditioneel drink men er dan ook op los. Dit verklaart voor een deel waarom de resto’s in China zo rumoerig en vol ambiance zijn!

 

Beetje bij beetje is men in China wijn gaan appreciëren, en dan vooral Californische rode wijn, cabernet sauvignon en pinot noir van Napa en Sonoma. Californische wijn is vol van smaak en behaagt de Chinese smaakzin. Onderzoek schat het profiel van de Chinese wijndrinker onder de dertig, welgesteld en hoogopgeleid.
De vraag naar deze wijn werd zo groot dat Chinezen samen met Amerikanen een joint-venture startten, The California Centre. Het doel was om in China wijn te produceren van dezelfde kwaliteit als in California.
Men voorspelt dat China binnen de vijf jaar ‘s werelds grootste wijnproducent wordt!!!

Cabernet sauvignon, merlot en chardonnay zijn populaire druiven in de provincies Yunnan, Hebei, Shandong en Xinjiang.
Maar de streek die zich het best leent tot de productie van ‘Californische wijn’ ligt helemaal in het Noorden van China, in de provincie Ningxia.


De favoriete druif van Ningxia is de marselan; deze wijn wordt geproduceerd in het Helangebergte. Helan is een bergketen gesandwichd tussen Ningxia’s hoofdplaats Yinchuan en Inner Mongolië en is momenteel de belangrijkste wijnstreek van China.


Extreme temperaturen die lopen van 35° in de zomer tot -25° in de winter, frequente periodes van hevige wind en extreme droogte maken de wijnteelt bijzonder uitdagend. De wijnranken moeten daarom in de winter ‘begraven’ worden. Dit is een heel nieuwe manier van werken. Desondanks gaat ieder jaar 5% van de wijnstokken kapot.

Cyber Valentijn 网络情人节

Over enkele dagen vieren de Chinezen opnieuw Valentijn.
Chinezen zijn fervente netizens, ze ontlenen veel nieuwe woorden en zinswendingen aan het internet. Ze gaan die woorden dan in de omgangstaal gebruiken: zo ontstaat een nieuwe trendy manier van spreken.
Er verschijnen zelfs woordenboeken van die ‘nieuwe taal’. Ik kocht er zo een, enkele jaren terug:
新词语漫话 xin ciyu manhua, vrij vertaald als ‘Vrij chatten over nieuwe woorden en uitdrukkingen’, een leuk boek van 333 bladzijden. Het probleem is dat dit boek nu al niet meer ‘nieuw’ is, en dat er reeds vele andere op de markt zijn!

De laatste jaren heeft dat xin ciyu-fenomeen zelfs een nieuw feest doen ontstaan: Cyber Valentine. Deze Internet Valentijnsdag wordt gevierd op 20 mei.


Waarom 20 mei? Dit vergt enige uitleg.

5月20号, vijfde maand twintigste dag of, eenvoudiger: 520, wordt uitgesproken: wu er ling, vijf twee nul.
Wu,vijf, klinkt (een beetje!) als wo, ik.
Er, twee, klinkt (als het op een zekere manier wordt uitgesproken) als ai, liefhebben.
Ling, nul, lijkt wat op ni, jij.

520 staat dus voor 我爱你wo ai ni: ik hou van jou!

De oudere Chinese generatie viert 20 mei niet, de trendy jeugd wel: 20 mei is dé ideale dag voor een date en natuurlijk ook voor een huwelijk!

De 4 Mei beweging 五四运动

Net twee dagen geleden werd de beweging van 4 mei 1919 herdacht. Honderd jaar geleden verzamelden bijna drieduizend studenten uit verschillende universiteiten van Beijing voor de Poort van de Hemelse Vrede, het huidige Tiananmenplein. Men beschouwt die datum als het symbool voor de intrede van China in de moderne tijd.

De studenten kwamen toen protesteren tegen het Verdrag van Versailles dat gesloten werd kort na het einde van de Eerste Wereldoorlog. Het schreef de gebieden in de provincie Shandong, die tot dan toe onder Duitse controle stonden, aan de soevereiniteit van Japan toe.
Deze machtstransfert tussen grote mogendheden maakte de studenten pisnijdig: niet alleen hield het verdrag van Versailles geen rekening met de Chinese wensen maar de studenten werden zich ook bewust van de zwakte van China, van haar instituties en de omvang van haar traditionele cultuur, evenals van de macht van de mandarijnen en de onderdrukking van de vrouw… en dit slechts enkele jaren na het einde van het keizerrijk.

Het 4 mei manifest stelde dat China slechts door democratie en wetenschap uit haar politiek, moreel, academisch en intellectueel obscurantisme kon raken. En daarvoor waren de studenten bereid hun leven te geven. Het falen van deze beweging op politiek vlak had voor gevolg dat de initiators ervan een tegengestelde richting insloegen. Enkelen onder hen zouden twee jaar later aan de wieg staan van de communistische partij.

De beweging oogstte wel succes op andere gebieden: de Baihua, het modern Chinees zou het literair Chinees vervangen als officiële taal, in het onderwijs en in de literatuur.

De 4 mei beweging wordt ieder jaar herdacht, zowel op vasteland China als op Taiwan maar dan wel onder verschillende benamingen:
in de Volksrepubliek China heet ze 青年节het Feest van de Jeugd en in Taiwan heet ze 文艺节het Feest van de Literatuur!

Zwaluwnestjessoep 燕窝汤

At jij bij de Chinees al een zwaluwnestjessoep? Een échte, dus een dure zwaluwnestjessoep?

In China vind je die soep maar in bepaalde high-class restaurants, ze wordt aangezien als een ware delicatesse. Ze komt ook op het menu van enkele restaurants van Zuidoost Azië…

Deze soep wordt wel degelijk gemaakt van zwaluwnesten, maar het zijn geen nesten van alledaagse zwaluwen, wel van Aziatische gierzwaluw die ook nog de naam dragen van salangaan. De salangaan is een tropische vogel van Zuidoost Azië. Hij maakt zijn nest niet met twijgen en bladeren maar gebruikt zijn speeksel die hij vermengt met ander materiaal. Het zijn juist die speekselbrokjes die het gerecht zo duur maken.

Het eten van zwaluwnesten heeft een stimulerend effect op het lichaam en is heel voedzaam. Je immuunsysteem zou ermee verbeteren, het verzacht je huid en koelt je inwendige lichaamshitte af…

De populariteit van de zwaluwnestensoep gaat terug tot de Mingdynastie (1368-1644) en zou te danken zijn aan Zheng He.

Zheng He (1371-1435) was een eunuch, een hooggeplaatste eunuch die tegelijk admiraal was, en leefde onder de regering van Keizer Yongle.
Zheng He leidde verschillende expedities, onder andere naar de ‘Westelijke Zeeën’, Vietnam, Siam, Java…


Tijdens één van zijn expedities strandde zijn vloot op een eiland in Zuidoost Azië. Er viel niets te eten op dat eiland, Zheng He en zijn bemanning hadden grote honger. En toen ontdekten ze zwaluwnesten op dat verlaten eiland…en ze aten ze op.
Na hun nestfestijn voelden Zheng He en zijn matrozen zich vol energie, hun wangen werden rood.
Zheng He bracht enkele nesten mee naar Beijing, om ze aan Keizer Yongle te schenken en van dan af werden zwaluwnesten een populaire dis in de Verboden Stad.

Zo luidt de legende. Maar een feit is dat zwaluwnesten vanaf de Mingdynastie op grote schaal gebruikt werden in de traditionele Chinese geneeskunde.

Zwaluwnesten zijn schaars en moeilijk te reinigen, ze zijn dus heel duur.

Daarom is zwaluwnestensoep voor de Chinezen een statussymbool geworden en een cadeau dat op Chinees Nieuwjaar geschonken wordt.

 

Love, Ren Hang

In de Maison Européenne de la Photographie loopt een tentoonstelling van de werken van drie jonge fotografen: de Chinees Ren Hang, de Koreaanse Yoonkyung Jang en de Spaanse Coco Capitàn. Fotografen van drie verschillende nationaliteiten maar met eenzelfde rode draad in hun werk: hoe zit het met onze generatie die geconnecteerd is maar tegelijk ook cultureel gefragmenteerd? Ze voelen zich verloren in het tijdperk van de globalisatie.

De fotografen reageren daarop alle drie op een heel verschillende manier.

Ren Hangs werken zijn veruit de meest aangrijpende!

Ren Hang wordt in 1987 geboren in Changchun (Jilin). Zijn vader is een spoorman, zijn moeder werkt in een drukkerij.
Hij volgt marketing op de univ maar zijn studies boeien hem niet.
Hij begint dan zijn vrienden van de slaapzaal te fotograferen, op een heel geïmproviseerde manier. Deze spontaneïteit zal zijn kenmerk worden, alsook de eenvoud van zijn fototoestel: een kleine Minolta!

Ren Hangs voorbeelden zijn Shûji Terayama, figuur van de Japanse contracultuur van de jaren 1970, de Amerikaanse modefotograaf Terry Richardson en de Japanse fotograaf Nobuyoshi Araki.

Ren Hangs foto’s stralen frisheid en naïveteit uit: naakte meisjes en jongens poseren vaak met of nabij slangen of vogels.

Alhoewel Ren met zijn werk de Chinese regering niet wou provoceren, werd zijn oeuvre in China gecensureerd wegens het ‘pornografisch karakter’ ervan.
Zijn spontaneïteit en vrijheid van meningsuiting zullen van Ren het boegbeeld maken van de creatieve vrijheid.

Ren Hang was een ongeruste ziel en dat weerspiegelt zich in zijn werk. Zijn existentieel onwelzijn deelde hij onder de vorm van gedichten op zijn internetsite.
Hij werd depressief en maakte in 2017 een eind aan zijn leven.

Hij schreef: “Indien het leven een afgrond zonder bodem is, dan zal, wanneer ik spring, de val zonder einde ook een manier zijn van vliegen.”

 

De tentoonstelling loopt tot 26.05.2019 in de
Maison Européenne de la Photographie
5/7 rue de Fourcy
75004 Paris

Er is vaak een wachtrij want eens binnen geraak je heel moeilijk weer buiten!