7 days in Tibet

  1. De Jokhang

Na ons bezoek aan de Potala wacht ons een nog intensere beleving: de meest vereerde religieuze constructie van Tibet: de Jokhang. De bedwelmende geur van de boterlampen, het geprevel van de mantra’s, het schuifelen van de pelgrims grijpen ons aan.

De tempel werd gebouwd tussen 639 en 647 op initiatief van Songtsen Gampo. Koning Songtsen Gampo wou er een beeld in onderbrengen, een beeld van Mikyöba dat deel uitmaakte van de bruidsschat van zijn Nepalese vrouw Prinses Bhrikuti. Terzelfdertijd werd ook nog een andere tempel gebouwd, de Ramoche tempel om er nog een boeddhistisch beeld in onder te brengen, de Jowo Sakyamuni. Deze bracht zijn andere vrouw, de Chinese Prinses Wencheng mee. Men denkt dat, na Songtsen Gampo’s dood, Prinses Wencheng het beeld van Sakyamuni liet overbrengen naar de Jokhang om het in veiligheid te brengen. Dit beeld is het meest vereerde Boeddhabeeld van Tibet.

Tijdens de Culturele Revolutie werd de tempel door de Rode Gardisten grotendeels ontheiligd tot een varkensstal. In 1980 werd de tempel met goed resultaat gerestaureerd.

Vier Bescherm Koningen, telkens twee links en rechts van de ingang, kijken de pelgrims en bezoekers met boze ogen aan.
Op de gelijkvloerse verdieping huist het beeld van Jowo Sakyamuni, Sakyamuni op twaalfjarige leeftijd, door Prinses Wenchen naar Tibet meegebracht. Het beeld is 1,5 meter hoog, met edelstenen ingelegd en beladen met zijde en juwelen. Het is het belangrijkste beeld van Tibet.
We lopen door een opeenvolging van kappellen, allen om ter mooist, allen gehuld in de bedwelmende geur van yakboter. We lopen in klokwijzerzin, zowel in en rond de tempels als rond de chörten, de Tibetaanse stupas. Lisa, onze Tibetaanse gids, berispt Chinese toeristen die in de verkeerde richting lopen.

De eerste verdieping is ook een aaneenrijging van kapellen: de kapel van Songtsen Gampo, de belangrijkste, is prachtig. De koning, in groot ornaat, heeft in zijn tulband een kleine boeddha en is, links, omringd door zijn Nepalese vrouw en, rechts, door zijn Chinese. Ook de meditatie cel van de koning is de moeite waard met haar prachtig uitgebeitelde deur besmeerd met yakboter.

In Lhasa zijn er drie pelgrimcircuits: de Nankhor, het circuit in de tempel, de Barkhor, het circuit rond de Jokhangtempel, die pelgrims en gelovigen tweemaal per dag al prosternerend en steeds in klokwijzerzin, afleggen. Dit is het meest bekende en gebruikte circuit.
Het derde circuit heet de Lingkhor en loopt rond het oude stadsgedeelte.
De meeste gelovigen zijn gehuld in traditionele Tibetaanse klederdracht. Ze draaien hun gebedsmolen en prevelen om mani padme sum

 

 

7 days in Tibet

  1. Lhasa, de Potala

Na vier jaar wachten door familiale omstandigheden is het dan zover: mijn man en ik maken in september een kleine rondreis in Tibet!

Vier maanden terug, tijdens mijn vorig verblijf in Beijing, nam ik contact met Iris, manager van de China Culture Club Beijing om de condities van een individuele Tibetaanse trip met gids en chauffeur te bespreken. Tibet mag je zomaar niet binnen, je moet een permit krijgen en dat zal via ons Chinees agentschap gebeuren. Ook moet je, behalve in Lhasa, steeds vergezeld zijn van je gids…

Zaventem, Frankfurt, Beijing waar we één dag blijven om ’s anderendaags naar Lhasa te vliegen. De vlucht duurt vier en een half uur. Lisa, onze Tibetaanse gids wacht ons op in de luchthaven. Ze ziet er sympathiek uit, ze leidt ons naar de volumewagen met chauffeur: we zullen een week samen reizen, eten en plezier maken…

Eerste bezoek: het Potalapaleis, gelegen op 3700 m hoogte wordt ook nog ‘the roof of the world’ genoemd. Het was het paleis van de dalai lama’s en staat helemaal aan de top van de Rode Heuvel van Lhasa, hoofdstad van de Autonome Regio Tibet. Een adembenemend zicht. De Potala werd gebouwd op de plaats waar in de 7° eeuw een burcht was gebouwd door Songtsen Gampo, 33° koning van Tibet. Songtsen Gampo maakte van Luoshe, het huidige Lhasa, de hoofdstad. Hij koos de Rode Heuvel om er zijn paleis te bouwen: het Potrang Karpo of Witte Paleis.
In de 17° eeuw werd Tibet, met Mongoolse assistentie, eengemaakt door de vijfde dalai lama. Aan het Witte Paleis bouwde hij het Potrang Marko of Rode Paleis. Hij gaf het de naam Potala, naar het sanskriet Potolaka, de naam voor het mythische paleis van de boddhisatva Avalokitesvara: de Dalai Lama zou immers een manifestatie zijn van Avalokitesvara.
Sinds die tijd fungeerde het paleis als Winterpaleis voor de Dalai Lama’s en stond symbool voor het Tibetaans boeddhisme.

Het Witte Paleis was het privévertrek voor de Dalai Lama’s. Het bevat de troonzaal waar de Dalai Lama’s hun officiële gasten ontvingen, een ontvangstzaal,  een meditatieruimte en het studeervertrek van de Dalai Lama. Een voor het publiek afgesloten deur leidt tot zijn slaapkamer. De witte muurbedekking stond symbool voor vrede.

Het Rode Paleis staat symbool voor autoriteit en recht. Het huist voornamelijk de stupa-graven (in het Tibetaans chörten genoemd) van de verschillende Dalai Lama’s alsook vele kapellen. Rood en (echt!) goud zijn de dominerende kleuren van het paleis maar de prachtige bokchaks die aan de grote deurknoppen hangen zijn gevlochten in witte, kobaltblauwe, felrode, saffraangele, smaragdgroene stof: ze symboliseren macht en prestige. Een adembenemende ervaring!

We wandelen traag in de hoop te ontsnappen aan de ‘acute mountain sickness’ of AMS: we zijn immers naar Lhasa per vliegtuig en niet, zoals iedereen aanraadt, per trein gegaan. De treinreis van Beijing naar Lhasa zorgt ervoor dat het lichaam zich langzaam aanpast aan de 3700 meter hoge Lhasa. Maar de afstand tussen Beijing en Lhasa is 3753 km en duurt…44 uren!

China in Munte

 

‘China in Munte, een fantastische ontdekkingsreis naar de verborgen betekenissen in het Chinese decoratieve repertoire’, zo luidt de titel van deze heel interessante tentoonstelling. Deze is te bezichtigen in de Pastorie van Munte, op het dorpsplein van het charmante dorpje.

De expositie bevat veertien topics. De eerste, Clan en Macht, focust op de confuciaanse staatscultuur en de grote rol die de familie speelt in het Oude China (dat is nu nog het geval). De familie werd gezien als een staat in miniatuur: de keizer regeert het rijk en de oudste man van de familie regeert de clan.
Prachtige tempeldeuren, voorouderportretten, zielentabletten…illustreren dit.

‘De Ambtenaar en de Literaat’ vertelt ons over de staatsbureaucratie, het examensysteem dat uit drie niveaus bestond en dat bleef bestaan tot de val van de laatste dynastie.
De droom van de ambtenaar was te leven als een literaat zonder verplichtingen  maar voor dat ideale leven had hij financiële middelen nodig. De literaat-kunstenaar wordt dikwijls afgebeeld aan zijn schrijftafel of in een paviljoentje in zijn tuin.
De Werktafel van de ambtenaar en van de literaat wordt ook leuk geïllustreerd aan de hand van penseelpotten, inktstenen, een inktkoek…

En zo gaat het verder: een wandeling waarbij de bezoeker kennis maakt met Gelukbrengende symbolen, Onsterfelijkheid, de Chinese perceptie van de Natuur, het Boeddhisme, het Hiernamaals…

 

De curator van de tentoonstelling is Nicole De Bisschop, kunsthistorica gespecialiseerd in China. Ze stelde ook een prachtige catalogus samen die bij het onthaal in de pastorie kan aangekocht worden: een must!

De tentoonstelling loopt nog tot 16 september 2018 en is open van dinsdag tot zondag van 13:30 tot 17:30.

Airco herstelling in China

In China zijn de airco’s van de appartementsgebouwen aan de buitenmuur bevestigd. Eenvoudig en praktisch…tot wanneer een herstelling moet gebeuren.
Volgend artikel las ik in ThatsBeijing.

Na een veiligheidsriem rond zijn lenden te hebben bevestigd, stapt Zhao op een stoel en laat zich dan door het venster naar buiten glijden terwijl zijn vrouw de veiligheidsriem stevig vasthoudt. Een veiligheidsriem die normaal aan een veiligheidslus wordt bevestigd.
Ik word overspoeld door een golf van angst bij het zicht van Zhao die uit het venster hangt, zes verdiepingen hoog.

Zaterdagmorgen, 10 uur. Een druilige mist komt uit de hemel. Zhao en zijn vrouw zijn net bij mij aangekomen, met twee grote aircocompressoren. Ze zijn langs de trap gekomen, zes verdiepingen hoog. Zhao staat nu buiten, op het metalen geraamte van mijn airco. In de lichte regen die hem omhult.

“Geef me de moersleutel” zegt Zhao met een accent uit Shandong tegen zijn vrouw.
Ze neemt een hand weg van haar mans veiligheidsriem en tast naar de moersleutel.

Een half uur gaat voorbij. Zhao komt terug naar binnen. Met een koord trekt hij de oude, kapotte compressor naar binnen…

“Het is een gevaarlijke job. Een collega viel onlangs van drie verdiepingen en brak zijn bekken” vertelt Zhao’s vrouw. “Hij heeft nu een koddige gang.”

Terwijl zij babbelt, boort Zhao enkele gaten in de muur van mijn appartement waarna hij de buitenshuis liggende compressor aan de binnenshuis liggende airco verbindt.
Nadien zal hij weer naar buiten moeten om de nieuwe compressor buiten te fixeren: een gevaarlijke en vertigo inducerende missie.

“Hoeveel zal heel die herstelling kosten? “ vraag ik aan de vrouw.

“200 kuai” antwoordt Zhao kort.

200 kuai voor een gevaarlijk, twee uur durend werk.

Zhao en zijn vrouw haasten zich naar de volgende reparatie.

Ze doen dit reeds dertien jaar.

Wang Yan   王燕

Wang Yan, we noemen haar Yanr Yanr, maakt deel uit van mijn eerste Chinese vrienden.

Toen ik haar leerde kennen was ze een van de managers van mijn favoriete hotel, Grand Hotel du Palais Rouge. Dit hotel ligt in een hippe straat in Beijing, dichtbij de Lama tempel, en heeft een Franse naam omdat de eigenaar verliefd is op Frankrijk en ook een perfect Frans spreekt.

Yanr Yanr werkt niet meer in het hotel, maar telkens als ik in Beijing ben, gaan we samen uit. De vorige keer gingen we eten ‘in een eettentje waar je zeker nog nooit bent geweest’. Inderdaad, daar was ik nog nooit geweest maar de lange wachtrij klanten voorspelde veel goeds. De zaak droeg geen naam, slechts twee karakters in neon: 卤煮 luzhu.

Zhu is: koken, braden. Maar wat betekende lu weeral? Oh ja: een dikke saus met specerijen. Mmmmm! Veelbelovend! Tot we binnen waren en ik op de muur het menu zag: we waren in een zaak met als specialiteit: darmen in een dikke soep! Daar ben ik met honger van tafel gegaan!

Waar zouden we nu heengaan? Een BBQ zaak! Dit eettentje is zelfs helemaal niet aangeduid, een zonder naam tentje in een smalle hutong.


We gaan binnen: het ruikt er heerlijk.

We bestellen brochetjes van kippenvleugels, kippenharten en kippenlevers, tofoe, jiu cai, een soort bieslook, aubergines…Overheerlijk!

 

We praten honderduit over ons werk, onze reizen, onze dromen…

 

We verlaten het eettentje, ik zeg aan de baas dat ik weldra met mijn man terugkom, zo lekker vond ik het daar.

We keren terug naar de metro maar nu nemen we elk de tegenovergestelde richting.

再见,燕儿燕儿, tot gauw Yanr Yanr…

泡温泉  Spa in Beijing

Tijdens onze laatste QQ-sessie voor mijn vertrek naar China sprak mijn vriendin Zhouzhou me honderduit over de spa in de buurt van haar woning.
QQ is het Chinese equivalent van onze Skype, en is voor mij een goede manier om met mijn Chinese vrienden contact te houden.

Wanneer ik in Beijing aankom, is Zhouzhou’s eerste vraag dan ook: “Je hebt je badpak toch mee om samen met ons naar de spa te gaan?”
Nee, een bikinietje (ik draag niets anders) heb ik niet mee!
“Dan kopen we er eentje, op Taobao.” Volgt een lange internetzoektocht door de catalogus ‘deftige’ badpakken van Taobao. Onze keuze valt op een rood badpak, met een gedrapeerd borststuk en ingenaaide beha: alle Chinese badpakken hebben zo een ingenaaide beha.

De spa-dag is eindelijk aangebroken. Het regent! Jammer, maar we zitten toch binnen.
Het is acht uur. Eerst heb ik een uur metro te reizen naar Haidianqu, de universiteitswijk gelegen in het noordwesten van Beijng.
Zhouzhou, haar man Faguo en haar dochter Xiao Yu wachten me op aan de uitgang van de metro. Dan rijden we nog een halfuurtje naar de spa.


Het is een groot gebouw. We gaan binnen: rechts aan de ingang is er een shop met…’deftige’ badpakken.

Zhouzhou, Xiao Yu en ik omkleden ons in de vrouwenvestiaire.
De spa heeft twee verdiepingen: de gelijkvloerse en de eerste verdieping.
We starten beneden: twee ondiepe zwembaden, jacuzzi’s, rainshowers…Iedereen glundert hier, iedereen heeft het naar zijn zin.
De meeste Chinezen kunnen niet zwemmen want zwemlessen zitten niet in het leerprogramma. Zhouzhou en Xiao Yu maken daarvan deel uit. Ik geef hen dus hun eerste zwemles: ze volgen stipt mijn instructies en zijn superblij! Die drang om iets nieuws te leren is aangrijpend; Chinezen zijn nieuwsgierig op alle vlakken!

Vervolgens gaan we naar boven, naar de eerste verdieping: in de grote Chinese openluchttuin zijn verschillende kleine bassins, met ‘helend’ water. Zo is er een rode wijn bassin, een pompoenbassin, een groene thee bassin, een aloë vera bassin…We proberen ze allemaal, om zo gezond mogelijk terug huiswaarts te keren. Gelukkig regent het niet te hard en blijft het aangenaam…

Om twaalf uur heeft iedereen honger en gaan we dus een pizza eten, in hetzelfde complex. Van een Chinese pizza verwacht ik niet veel maar kom, lets’s try. Pizza Margarita, hawaian, en ook: een lekkere pizza funghi di bosco en truffel!!! Heerlijk!!!

’s Namiddags doen we alles nog eens over, we zullen uitgerekend in totaal zes uren ‘geweekt’ hebben.

Op het einde van de namiddag douchen we in luxueuze badkamers waar douchegel, shampoo en bodylotion voorradig zijn. We föhnen ons haar terwijl we met de andere vrouwen babbelen. Iedereen loopt hier naakt, zonder gêne.

Een dagje in een Chinese spa, ja dat is wel echt heel ontspannend…

 

Didi 滴滴出行

Tijdens mijn laatste verblijf in Beijing zag ik opnieuw de volgende scene: een kraaknette luxe auto met donkere beglazing stopt ergens langs de weg en blijft een tijdje staan, waarna een reiziger uitstapt. De auto rijdt weg…
Neen, de reiziger werd hier niet afgezet door een familielid of een vriend maar wel door een DiDi, het equivalent van onze Über.

DiDi is een hype in Beijing: waarom zou je nog een gewone taxi nemen? De gewone taxi’s zijn niet altijd netjes, de chauffeurs kunnen nors zijn, als ze je willen voeren natuurlijk. Een gewone taxi moet je op straat aanhouden en dan hopen dat hij je niet weigert. Dit kan verschillende redenen hebben: omdat je opgegeven bestemming niet op zijn reisroute ligt, omdat hij het adres niet kent of omdat hij gewoon nu effe een nap wil nemen…
Didi integendeel hou je niet aan op straat: met je smartphone bel je naar de maatschappij die je onmiddellijk lokaliseert en je foto’s stuurt van chauffeurs die in je omgeving zijn.

Je kiest welke categorie van wagen je wenst, een kleine wagen, een standaard wagen of nog een luxewagen, en dan kies je welke chauffeur je het meest bevalt. Dan wordt je gezegd binnen hoeveel tijd de auto er zal zijn; je volgt zijn traject op het schermpje van je smartphone. De wagen is aangekomen. Je stapt in, de chauffeur kent steeds het adres waar zijn klant naartoe wil want hij heeft een GPS. Hij spreekt je aan in Standard Chinese, indien je geen zin hebt om te praten dan zwijgt hij en brengt je zonder omwegen naar het gevraagde adres. Eenmaal aangekomen betaal je met je Weixin (We Chat) portemonnee. En dat is nu mijn grote frustratie: alleen kan ik geen Didi nemen: omdat ik geen Chinese bankrekening heb, heb ik bijgevolg geen Weixin portemonnee en Didi’s worden uitsluitend via deze betaalwijze vergoed.
In gezelschap van mijn vriendin Zhouzhou mocht ik dan toch een DiDi-avontuur beleven en het was top! Een droom! De wagen was kraaknet, de jonge, charmante chauffeur vertelde ons dat hij chauffeur was in bijberoep, dat het zo goed opbracht en dat hij het als voltijdse activiteit zou uitoefenen; hij was cool in zijn rijgedrag en nam geen omwegen, hij was gecultiveerd zodat het gesprek tussen ons drieën spiritueel was. Hij stopte niet ‘ergens dichtbij onze bestemming’ zoals ik reeds enkele keren had meegemaakt om nadien nog een half uur onder de blakende zon te moeten stappen. Neen, hij zette ons af aan de ingang van de bioskoop waar Zhouzhou en ik een Indische film gingen bekijken!

DiDi of, voluit, DiDi Chuxing, wat zoiets betekent als ‘op reis met DiDi’ werd door Cheng Wei in juni 2012 opgericht (het heette toen DiDi Dache en vervolgens DiDi Kuaidi) en is nu reeds actief in 400 steden van China. Het hoofdkwartier ligt in Beijing. DiDi is ‘s werelds grootste ride-sharing maatschappij  met 25 miljoen ritten per dag. Begin 2016 ging het met de Amerikaanse rivaal Uber, die in 2013 op de Chinese markt kwam, een prijzenoorlog aan. In augustus van hetzelfde jaar kocht DiDi Uber over.
In april 2018 heeft DiDi zijn eerste vestiging buiten Azië geopend, in Mexico. Hij plant om ook daar zijn rivaal Uber te verslaan…

 

老大妈 laodama

Hij heet 高天瑞, draagt een rode jas, een rode pet, een rood armdoek en waakt over Shishahai, een lake area in Beijing. Hij is een ‘laodama’, letterlijk ‘een Madam’, dit is een chinees koosnaampje voor een ‘oudere vrouw’. Maar laodama heeft nog een andere betekenis: een laodama zorgt voor de veiligheid van haar buurt. De hele dag wandelt ze de straat op en af, bereid om mensen met allerlei te helpen maar ook om een oogje in ’t zeil te houden: merkt ze iets abnormaals dan zal ze onmiddellijk de meest nabij zijnde politiepost verwittigen.

高天瑞 is zo’n laodama! En hij is een man, een pittoreske en innemende Amerikaan die na zijn echtscheiding drieëntwintig jaar geleden naar Beijing kwam en nooit meer weg wou. Hij kocht er een courtyard, leerde Mandarijn en leefde zich volledig in in de Chinese way of life.

Toen Terry, dit is zijn echte naam, besloot in China te blijven, had hij maar één probleem: zijn visum dat steeds opnieuw moest verlengd worden. Daarom wou hij zich nuttig maken en werd…laodama, en meer specifiek 西城大妈, dit betekent: xichengdama, een laodama van het district Xicheng, die over meer dan 70000 zielen waakt.
Xicheng met zijn talrijke meren trekt vele toeristen aan, zowel Chinese als buitenlandse. Terry is dus geknipt om zijn laodama taak uit te voeren: hij biedt zijn diensten aan niet alleen in het Engels en het Mandarijn maar ook in het Kantonees. En zo is Terry steeds meer in de kijker komen te staan en heeft hij ook de nieuwsgierigheid van de media gewekt: er zijn reeds twee documentaire films over hem op CCTV4, de nationale Tv-zender, uitgezonden. Terry is geleidelijk aan beroemd geworden…


Iedere dag, na ‘het werk’, gaat Terry luisteren naar liefhebbers van Afrikaanse tamboerijn, op een pleintje vol goudkleurige ginkgo’s. Ook dat doet Terry steeds meer houden van Beijing, ook dat maakt zijn xichengdama droom waar…

Kleine Wilde Gans pagode

Tijdens mijn weekendje in Xi’an bezocht ik de tweede dag, naast het Moslimkwartier en zijn moskee, de Kleine Wilde Gans pagode.
Deze pagode is minder bekend dan haar grote zus, de nabij gelegen Grote Wilde Gans pagode, maar heeft enorm veel charme. Die dag regende het pijpenstelen maar dat had voor gevolg dat de kleuren van de rozentuin die de pagode omringt, prachtig uitkwamen.

 

Deze pagode is een mooi voorbeeld hoe het boeddhisme tijdens de Tangdynastie (618-907) in China werd geïntroduceerd en later in de Hancultuur werd geïntegreerd.

 

De Grote Wilde Gans pagode werd gebouwd in de Yonghui periode (650-655), tijdens de regeerperiode van de Tang keizer Gaozong. Ze was bedoeld als bergplaats voor de sutra’s die de befaamde monnik Xuan Zang uit Indië had meegebracht.

De Kleine Wilde Gans pagode werd ook in de Tangdynastie gebouwd, maar later, en meer bepaald in de Jinglongperiode (707-710) tijdens de regeerperiode van Keizer Zhongzong. Daar de pagode in de tuin van de Jianfu tempel lag, heette ze eerst ‘Jianfu Tempel Pagoda’ maar omdat ze geleek op de Grote Wilde Gans pagode, kreeg ze de naam van Kleine Wilde Gans pagode. Daar zouden de sutra’s die door de monnik Yi Jing uit Indië had meegebracht, bewaard worden.

 

Vanwaar komt de naam ‘Wilde Gans pagode’? Er is een legende aan verbonden. Naar deze oude legende waren er twee sekten in het boeddhisme: één waar het eten van vlees verboden was, een andere waar dat niet  verboden was.
Op een dag konden de vleesetende monniken nergens vlees kopen. Toen een van de monniken een zwerm wilde ganzen zag voorbijvliegen zei hij bij zichzelf: “Vandaag hebben we geen vlees te eten. Ik hoop dat de barmhartige Boddhisatva er ons wat zal geven.” Op dat ogenblik braken de vleugels van de leider van de ganzen en hij viel op de grond. De monniken schrokken en dachten dat dit een omen van de Boddhisatva was die hun drang naar vlees afkeurde en hen ertoe wou aanzetten vromer te leven. Op de plaats waar de wilde gans neerviel bouwden de monniken een pagode. Ze noemden het Wilde Gans pagode en stopten met het eten van vlees…

Hanyangling 汉阳陵: het Naakte Terracottaleger

Minder bekend en minder grandioos dan het ‘Terracottaleger’ maar ook heel indrukwekkend is het ‘Naakte Terracottaleger’, dat twintig kilometer ten noorden van Xi’an (Shaanxi) ligt. Het is China’s eerste ondergrondse museum dat in 2006 voor het publiek werd opengesteld.


Het is een dubbel graf: dat van keizer Liu Qi van de Westelijke Handynastie (206 v.C-24 v.C.) en dat van zijn echtgenote, keizerin Wang. Het werd gebouwd in 153 v.C. en beslaat een opmerkelijk uitgebreide oppervlakte. Naast het graf van de keizer en de keizerin kan men er ook de begraafplaats van menselijke offers en het kerkhof van de criminelen bezoeken…

Waarom spreekt men hier van ‘Naakte Terracottaleger’?

Keizer Liu Qi en keizerin Wang werden, net als hun beroemde voorganger Qin Shi huangdi, samen met hun leger en gevolg begraven. Maar ook hier waren het beelden in terracotta. Deze waren veel kleiner dan die van het Terracottaleger: een derde van een normale mensenlengte groot en slechts het hoofd, de romp en de onderste ledematen waren van terracotta gemaakt.

Hun armen waren van hout en ze droegen luxueuze kleren van… zijde! En dat had natuurlijk tot gevolg dat de tand des tijds de houten armen zou doen verrotten en de zijden kleren zou doen afsterven zodat de beelden nu…naakt en zonder armen zijn!

Het graf van de keizer ligt in het centrum van het mausoleum. Het heeft de vorm van het Chinese karakter 亞ya dat o.a. Azië betekent. In deze vroegere tijden werd deze grafvorm als de beste beschouwd.

Het graf van de keizerin ligt 450 meter ten Oosten van dat van haar man, is veel kleiner maar heeft ook de 亞ya vorm.

De archeologen hebben reeds 3.000 voorwerpen uitgegraven: honden, schapen, geiten en varkens maar ook stoven, graanbakken, wijnvaten, paarden en koetsen, allemaal bedoeld voor het leven van de keizer in het hiernamaals.

Maar wat de geschiedkundigen het meest verbaasde was wel de ontdekking van duizenden beeldjes zonder armen en…naakt.