Beide rituelen maken integraal deel uit van taoïstische begrafenisrituelen. Ze zijn erop gericht de juiste reis van de ziel van de overledene naar het hiernamaals te verzekeren.

Het ‘doorbreken van de helpoor’t is een van de meest diepgaande ceremonies in de taoïstische ‘dood rituelen’. Volgens het taoïstische geloof kunnen zielen die ernstige zonden hebben begaan na hun dood gevangen raken in één van de meerdere lagen van de hel en er gekweld worden. Het doel van dit ritueel is die gekwelde zielen een kans te bieden op verlossing, bevrijding en reïncarnatie door de poorten van de hel te openen. Taoïstische priesters leiden de ceremonie door machtige godheden, zoals de tien Yamakoningen van de onderwereld, aan te roepen, door geschriften te zingen en door symbolische offers te verbranden. Hierbij gebruiken ze talismannen, reciteren ze en ‘dansen’ ze rond en over een vuur dat ze hebben aangestoken op de grond. Met zwaarden slaan ze daarbij hevig heen en weer en maken brokken. Dit ritueel omvat ook het verbranden van offers, meestal in de vorm van papieren beeltenissen, fake papieren geld alsook voedsel. Deze worden verbrand om ervoor te zorgen dat de geesten van de overledenen de nodige middelen hebben om door de poorten van de hel te gaan en om hen aldus bij te staan op hun reis naar het hiernamaals.

Het ‘oproepen van de ziel’ wordt uitgevoerd om een verloren of dwalende ziel bij ernstige ziekte of bij coma terug te vinden. De menselijke ziel bestaat uit de ‘Hun’, de etherische ziel en de ‘Po’, de lichamelijke ziel. De Hun blijft bestaan na de dood, de Po niet. Bij trauma, ernstige ziekte of coma kan de Hun verzwakt raken of van het lichaam afdwalen, met fysieke of mentale symptomen tot gevolg. Taoïstische priesters gaan dan de ziel terugroepen naar het lichaam door middel van bezweringen, zang en het branden van wierook, soms ook met spiegels, waarvan men meent dat ze de geestenwereld weerspiegelen.

Deze twee rituelen dienen als bruggen tussen werelden waar de levenden, de doden en het goddelijke elkaar kruisen en ontmoeten.
Beide rituelen versterken de taoïstische idealen van harmonie en de eeuwige stroom van de Tao.

Enkele weken geleden vertelde een Chinese vriendin me dat haar geliefde grootmoeder, die haar had opgevoed, plots overleden was en dat ze geen afscheid van haar had kunnen nemen. Radeloos van verdriet besloot ze de film The last Dance te gaan zien in de hoop dat deze film haar zou helpen in haar treurarbeid…
Haar verhaal en haar beslissing maakten me natuurlijk heel nieuwsgierig, maar ook en vooral de Chinese titel: ‘de Hel breken’.

De film speelt zich af in de uitvaart business, in het bruisende Hong Kong.
Een standaard westerse begrafenis, zelfs een met veel poespas, kan niet tippen aan die van Hong Kong, waar het evenement doordrenkt is van uitgebreide rituelen en symboliek op het kruispunt van volksreligie, taoïsme, boeddhisme en confucianisme.
Dominic, een weddingplanner, wordt gedwongen een carrièreswitch te maken na zijn failliet veroorzaakt door Covid 19. Hij heeft Master Man, een taoïstische priester, als business partner. Deze laatste heeft twee kinderen: een zoon Ben, die werd verplicht in de voetsporen van zijn vader te treden en een dochter Yuet, die reeds als kind verlangde om haar vader op te volgen. Maar die rol wordt vrouwen verboden: ze zijn ‘ritueel onrein’ wegens hun maanstonden.
Dominic, die zich vooral focust op het financiële en Master Man, die handelt in het vooruitzicht van het hiernamaals, liggen vaak met elkaar overhoop. Tot er in taoïstische zin vrede wordt gesloten, sereniteit wordt herwonnen en het leven positiever dan voorheen kan doorgaan. Ik heb meteen de motivatie van mijn vriendin begrepen…

De film werd in 2024 gedraaid in uitvaartcentra in de wijk Hung Hom van Hongkong, wat bijdraagt aan de authenticiteit ervan. Met een opbrengst van meer dan 18 miljoen dollar is deze kaskraker de meest succesvolle film in de Hongkongse box office!
In mijn volgende blog zal ik het hebben over de taoïstische begrafenisrituelen.