‘Een sigaret op een oude muurschildering zorgt voor een debat in China over de erfenis van een literair icoon.’ Dit is de titel van een nieuwsje dat ik las op het online platform Sixth Tone.
Wie rookt de sigaret op de muurschildering? Lu Xun (1881-1936), de vader van de moderne Chinese literatuur (zie blogs mei 2021 en juni 2021).
Waar rookt Lu Xun zijn sigaret? Op een muur voor zijn voormalige woning in het zuidelijke Shaoxing, provincie Zhejiang. In dat huis zag de schrijver het licht en bracht hij zijn jeugd door. De muurschildering werd daar in 2003 aangebracht op de muur die de entree vormt tot het ouderlijk huis en de herdenkingshal van de auteur.

Maar vorige maand, op 22 augustus om precies te zijn, betoogde een zekere mevrouw Sun, een antirookactiviste, dat de muurschildering ‘jongeren misleidt’: Lu Xun laat je toch niet in het openbaar roken! Het weze gezegd dat het origineel kunstwerk Lu Xun afbeeldt terwijl hij in zijn studeerkamer rookt en dat de muurschildering de context weghaalt en de scène presenteert alsof het buiten is. Ze suggereerde de afbeelding aan te passen zodat hij met gebalde vuisten in plaats van een sigaret zou worden afgebeeld!
Mevrouw Sun postte haar grieven ook op haar Xiaohongshu (Red Note) account. Gevolg daarvan: een toeloop van bezoekers naar Lu Xuns geboortehuis en een hoop onlinefoto’s met bijschriften als “Kilometers gereisd om er met mijn briket meneer Lu Xuns sigaret aan te steken”.

Goed nieuws: de muurschildering buiten, gemaakt in de stijl van de traditionele prent in zijn bureau, zal onaangetast blijven! Dank aan Lu Xuns oudste kleinzoon die beklemtoonde: “Het is prima om erom te lachen. Waar het om gaat is het herdenken en respecteren van de geschiedenis.”

Ik zoomde onlangs met een Chinese vriendin die een week doorbracht in 喀什 Kashi, Kashgar, een stad gelegen in de meest westelijke provincie Xinjiang. Bij haar was het even na middernacht en ze liet me het uur zien op haar mobiel. Ze voegde er meteen aan toe: maar in feite is het uur van Ürumqi even voorbij 22 uur. Hoezo?

Geografisch gezien omvat China de breedte van vijf officiële tijdzones. In de jaren 1930 werden die officiële tijdzones niet volledig in acht genomen waardoor bepaalde regio’s in het binnenland hun eigen tijdstandaarden gingen hanteren, wat tot chaos leidde.
In 1949 introduceerde Mao Zedong de China Standard Time (CST), dit om de nationale eenheid in het land te bevorderen. Door één tijdzone te gebruiken is het eenvoudiger om een nationaal werkschema te handhaven en nieuws op hetzelfde tijdstip door het hele land te verspreiden. Dit heeft voor gevolg dat er een groot tijdsverschil is met de zon: in Ürumqi, hoofdplaats van de provincie Xinjiang, kan de zon pas om 10.00 opkomen terwijl hij in het oostelijke Beijing al twee uur vroeger opgekomen is.

Daarbij komt nog dat Xinjiang een speciale tijdregeling heeft. Daar worden twee tijdstandaarden in parallel gebruikt: Beijing Time en Xinjiang/Ürumqi, Time. Dit zorgt voor enige verwarring onder de lokale bevolking: wanneer het begrip ‘tijd’ wordt genoemd tijdens een conversatie tussen een Han (Chinees) en een Oeigoer moet er duidelijk vermeld worden of het om Beijing Time of Xinjiang Time gaat!