Het Chinese woord voor week, 星期 xingqi, werd vanuit het Westen via religie geïntroduceerd. 期 qi verwijst naar een tijdsperiode en 星 xing naar de zeven hemellichamen die met het blote oog zichtbaar zijn: de zon, de maan, Mercurius, Venus, Mars Jupiter en Saturnus. In Mesopotamië, het Oude Rome en Griekenland bestond reeds het concept van ‘Zeven hemellichamen die om beurt het universum en de tijd beheersen’. Dit concept verspreidde zich later naar China en vervolgens naar Japan. In veel moderne talen worden de zeven dagen benoemd aan de hand van voorgenoemde planeten, de zon en de maan.
In tegenstelling met andere talen zijn de Chinese namen van de dagen van de week veel eenvoudiger: Chinezen gebruiken gewoon het woord 星期xingqi, week, gevolgd door 1,2,3,4,5,of 6. Op uitzondering van ‘zondag’. Daar spreken ze niet van ‘week 7’, maar wel, zoals het Engelse Sunday of onze zondag, van 星期日 xingqiri (日=zon) of 星期天xingqitian (天=dag).
Vóór 1912 kenden de Chinezen het concept van een week niet, ze beschouwden zeven dagen niet als een tijdscyclus. Ze hadden een ander concept: de 旬xun , die gelijk is aan tien dagen. Zo hadden ambtenaren in de oudheid een rustperiode na tien dagen. 旬xun werd vervangen door 星期 xingqi, week.
Na de oprichting van de Republiek China in 1912 begon China de Gregoriaanse kalender te gebruiken: zo deed het zeven dagen weeksysteem zijn intrede in China. Het verspreidde zich met de komst van de missionarissen. Zondag werd geassocieerd met de kerkgang. 礼拜, bidden, werd weer een andere naam voor ‘week’.
Nochtans is de 旬 in de moderne taal behouden gebleven. In de spreektaal hoor je vaak uitdrukkingen als 上旬 shangxun, 中旬zhongxun, 下旬xiaxun voor 1 tot en met 10, 11 tot en met 20 en 21 tot en met 30/31 dagen van een maand.
Waarom spreken de Chinezen niet van 星期七 xingqi qi maar wel van 星期日 xingqiri (日=zon) of 星期天xingqitian (天=dag)?
Een: zondag is een ‘dag van rust’, de rustdag of dag van de zon/hemel.
Twee: het getal 7 wordt overgeslagen om de week te laten eindigen met de zon日of de hemel 天.
Nog een andere reden, taalkundig dan: 星期七 xingqi qi is een tongbreker: qi qi maakt het onnatuurlijk om uit te spreken. 星期天 xingqitian of 星期日xingqiri klinken mooier.
Eenvoudig, niet?