Auteursarchief: thierymaud68

Wang Anyi Impressies bij zonsondergang (2)

 

wang anyiIn dit soort stralen planten geluiden zich heel ver voort. Als kleren die te drogen hingen verzameld worden, kletteren de bamboestaken helder en muzikaal. Als dekbedden die in de zon werden gelucht, geklopt worden tot ze opnieuw donszacht zijn, hoor je in de binnenplaatsen van de woonwijken een kloppend geluid dat heel regelmatig is en tegelijk hol en vol klinkt. De duiven die waren neergestreken op het dak van het flatgebouw aan de overzijde van de straat kirren voldaan na het eten, een helder en herkenbaar geluid. Je hoort ook voetstappen. Zelfs als de hakken haastig op het cement van de weg klakken, klinkt dit licht en aangenaam. Er vormt zich een snoer van stappen van de voorkant van het gebouw tot de achterkant ervan, gaandeweg klinken ze stiller tot je ze niet meer hoort. De kleine kinderen die de school verlaten, verzamelen zich op de open plaats beneden bij het gebouw om er te spelen. Ze praten in kleine groepjes en lijken wel te tsjilpen. Je weet niet wat ze zeggen, maar vangt korte lettergrepen op, waarvan er weinig verloren gaan, het lijkt wel een vogeltaal. Ook op de zesde verdieping hoor je de kinderen nog duidelijk praten. Als een fiets voorbijrijdt komt het tikkende geluid van het vrijwiel niet storend over, het klinkt zelfs prettig. Het zachte geluid van de huppelende mussen op de vensterbank, het fijne geritsel als ze hun verenkleed fatsoeneren, alles is zo aangenaam om te horen.

Bij zonsondergang verspreiden de zonnestralen ook geuren: de geur van het gedroogde beddengoed en het stof, de frisse zeepgeur van de kleren en de bittere geur van de bamboestaken. De vochtige muffe lucht van de vorige nacht is opgewarmd door de zon en al helemaal verdampt. De oorspronkelijke geur van de dingen welt overal weer op. Het is alsof de geur een gedaante krijgt, een soort donzig object wordt dat, wanneer je het met volle kracht opsnuift, je neus verstopt.  In een woonwijk als deze overheerst het cement: als platte oppervlakken, als cementplaten in bouwmateriaal, trappen en muren. Niets kan het stellen zonder cement. Je zou denken dat de geur ervan eentonig is, maar door de warmte en de rook van overdag, door de ademhaling van de mensen ’s nachts, wordt dit cement, dag na dag, volledig herboren. Onvermijdelijk ontstaat binnenshuis een weinig frisse geur. Kan die op tegen zo’n goede zon die onophoudelijk op het huis schijnt? Nee, de zon maakt alles weer netjes in orde en bij zonsondergang is alles weer schoon. Als de schaduw valt komt er uit het cement een frisse geur vrij en een koelte die heel aangenaam aanvoelt. Ontdaan van de menselijke geuren brengt het cement zelfs klanken over, shalalala. Na enige tijd gaat de zon helemaal onder. De avondschemer is gevallen.
De impressies van de stralen, geluiden en geuren zijn volledig verdwenen.

Wang Anyi Impressies bij zonsondergang (1)

Wang Anyi is een van de belangrijkste schrijfsters van het hedendaagse China. Ter gelegenheid van Europalia China kwam ze naar België. Zij is een grote dame, van hetzelfde niveau als haar reeds  overleden stadsgenote Zhang Ailing.
Wang Anyi werd in 1954 in Nanjing geboren maar verhuisde tien jaar later naar Shanghai waar ze nog steeds woont.
Ze schreef reeds veel realistische verhalen van vrouwenlevens. Haar meesterwerk is “The Song of everlasting Sorrow”.

wang anyi 0

Hier volgt een kortverhaal over hoe zij de zonsondergang beleeft.
Dit “miniatuur” verscheen in Het Trage Vuur, juli 2008.

 

Impressies bij zonsondergang
Wang Anyi

Vertaling Maud Thiery

Tijdens zonsondergang zijn de stralen die schuin op het aardoppervlak schijnen bij mooi weer heel gelijkmatig verdeeld. Ze zijn niet te vergelijken met de zonnestralen net voor het middaguur wanneer het licht intens is, de rotte aarde begint te smeulen, en licht en schaduw sterk contrasteren. Wanneer de zon ondergaat worden de allerfijnste lichtdeeltjes in de lucht verspreid en gaat alles serener lijken. Het licht spreidt zich uit als een fijne laag zonder enige onvolmaaktheid. Zelfs in het kleinste hoekje, waaraan niemand aandacht schenkt, is er geen schaduwplek te ontdekken maar is er licht. Dankzij de bijzondere eigenschappen van die stralen tekent alles zich dan scherp af. De stralen schijnen op de buitenmuren en ontleden hun lichtgele verflaag tot op haar korrelige structuur, ze lokken een ruige vlokkige gewaarwording uit. De stralen op de glazen ramen zijn helder en opgewekt, maar als iemand aan het raam duwt of trekt barst de lichtweerkaatsing uit elkaar,zonder geluid maar met een vurige flits. Bij een oud huis zal elk sprietje van het onkruid op de dakpannen duidelijk zichtbaar zijn, op de plaatsen waar geen onkruid groeit verdeelt het licht zich traag over de lege plekken. Op dit moment lijken de menselijke gelaatstrekken het zachtst, dat is het effect van wat men in de fotografie lange stralen noemt. Dat is zeker zo bij kinderen, maar zelfs het volledig gerimpelde gezicht van bejaarden wordt helder en stralend tot in de kleinste details. Dit wil niet zeggen dat het lijkt alsof de diepe en wijde rimpels met een waas bedekt worden, integendeel, ze worden zelfs duidelijker, maar die duidelijkheid accentueert hun ordelijke structuur en vloeiende contouren. Je ziet adertjes lopen, er is geen enkele schaduw te bespeuren, de huid lijkt jong en zacht.

Xiao longbao 小笼包

Toen ik vernam dat er in Brussel een “echt Chinees restaurant” was geopend, popelde ik om er een bezoekje te brengen. Met “echt Chinees” bedoel ik de keuken die men in China eet en niet de bami, nasi en loempiatoestanden waarmee wij verwend worden. Dit is de keuken van de eerste Chinese immigranten die, toen ze doorhadden dat hun traditionele keuken hier niet in de smaak viel, hun bereidingen aan onze westerse smaak aanpasten.

Dat “echte Chinese restaurant” is daarenboven gespecialiseerd in dim sum of dianxin 点心, die heerlijke hapjes die men in Hongkong reeds als ontbijt nuttigt.
Dim sum zijn gestoomde, gebakken of gefrituurde hapjes (we kunnen ze vergelijken met ravioli) met een heerlijke vulling als gekonfijt varkensvlees, gans, eend, garnalen, groenten en noem maar op.

De dim sum van Hongkong vind ik heel lekker maar het zijn deze van Sjanghai die mijn hart hebben veroverd: de xiao longbao, verfijnde hapjes die in een stoommandje worden bereid.
Dingtaifung 鼎太丰, de koning van de xiaolongbao, is een must voor elke foodie die in Sjanghai belandt. Zijn populariteit leidde tot de opening van bijhuizen in Taipei, Los Angeles, Tokyo en Beijing…

xiaolongbaosoup2

Wat maakt de xiao longbao, de dim sum typisch voor Sjanghai, zo begeerlijk?
Het deeg dat de vulling omvat is flinterdun en je moet opletten dat je het hapje niet scheurt als je het met je chopsticks grijpt. Dat zou zonde zijn want naast een vulling van krab of varkensvlees zit het hapje vol heerlijke bouillon. De Engelstalige expats in China spreken dan ook van “soup dumplings”.

xiao longbao 2

De degustatie van zo’n hapje is dan ook niet zonder enig gevaar: indien je argeloos een xiao longbao met hete bouillon zomaar in je mond steekt is de kans groot dat je je verbrandt.
Daarom is aan de degustatie van de xiao longbao een klein ritueel verbonden. Je grijpt het hapje met je chopsticks voorzichtig bij het puntje en legt het zacht in een lepel. Daarna maak je met je eetstokje een gaatje door het deeg: de bouillon vloeit eruit, waarbij je meteen de graad van warmte van het hapje ervaart. Daarna dompel je het hapje in een schaaltje met azijn, soyasaus en gember en steekt  het ineens in de mond.

xiaolongbao-x-44700928
Ik hou er wel van (maar ik ben dan ook een barbaar!) de laatste, wat afgekoelde hapjes in hun geheel in mijn mond te steken en daar alles te laten ‘ontploffen’: een heerlijke belevenis!

Die belevenis kan je nu in onze hoofdstad ervaren!
Een leuk en smaakvol ingericht interieur, een supervriendelijke en efficiënte bediening, net zoals in China, waar het personeel bij zijn klanten aanwezig is.

xiao longbao 5

Deze culinaire parel heet Dam Sum, genaamd naar de eigenaar Damien.
Damien is een charmante jonge man die in Hongkong, Singapour en Shanghai heeft geleefd en aan Brussel, zoals in andere wereldsteden, ook zo’n dim sum resto wou geven.
De xiao longbao zijn er gevuld met varkens- of rundsvlees, heel smeuig. Ze worden, net als de andere dim sum, in de zaal klaargemaakt.
Er zijn ook nog andere klassiekers van de Chinese keuken als noedelsoepen, gewokte noedels met BBQ varkensvlees of zeevruchten, gongbaojiding 宫保鸡丁, kip met peanuts en pikante olie en nog vele andere gerechten.

xiao longbao 4
Voor de zoetekauwen zijn enkele dessertjes voorzien zoals mango delight, matcha ijs, sesam ijs, alle weinig gesuikerd, zoals het hoort in China.

We vergezelden onze (vele!) xiao longbao en andere dim sum van een fles jonge rode wijn, le Rocher de la Vie! We deelden ook de mango delight die…delicieus was!

Dit restaurant, met zijn eenvoudig maar toch gezellig kader,  is een must voor elke foodie die de Aziatische keuken weet te appreciëren!

xiao longbao 3

Het restaurant is alle dagen open van 12:00 tot 14:00 en van 18:30 tot 22:00.
In de weekends is het een half uurtje later open.
Zondag en maandag is rustdag.
Tel: 02/538 08 10
Parvis de la Trinité 11
1060 Brussel

Art bonpo

Tot 12 oktober loopt in het Guimet Museum voor Aziatische Kunst in Parijs de heel interessante tentoonstelling: Art bonpo de l’ancien Tibet.

De bon wordt aanzien als “de antieke preboeddhistische religie van Tibet” en bonpo betekent “volgeling van de bon”.

Deze kleine tentoonstelling in de rotonde op de tweede verdieping van het museum omvat hoofdzakelijk tien thangka’s. Deze thangka’s stellen taferelen voor van de bonreligie.
Enkele kenmerken ervan waren het chamanisme, de rouwrituelen vergezeld van drankoffers of nog de dierenoffers. Praktijken die niet in de smaak vielen van de boeddhisten en dus gedoemd waren om te verdwijnen.
Nochtans toonde de XIV° dalaï-lama zijn welwillendheid tegenover deze oude spirituele stroming die deel uitmaakt van de Tibetaanse identiteit. In 1987 erkende hij officieel de bon als de vijfde religieuse Tibetaanse school, naast deze van het boeddhisme.

Bon bestond in Tibet vóór de komst van het boedhisme (7° eeuw). Bon is dus een heel oude godsdienst waarvan de oorsprong teruggaat tot koning Tonpa Shenrab. Deze meester (tonpa) zou duizenden jaren vóór de historische boeddha Shakyamuni (566 v.Chr. -485 v. Chr.) hebben geleefd.

Tonpa Shenrab zag het licht in Olmo Lungring, ergens tussen Tadjikistan en Afghanistan. Zijn leven vertoont enkele gelijkenissen met dat van de boeddha Shakyamuni en hij werd ook als een boeddha vereerd.
Maar in tegenstelling met deze laatste verspreidde hij zijn leer toen hij nog koning was, had vele vrouwen en kinderen en trad slechts in het klooster op het einde van zijn leven.

scan0003
In de meeste thangka’s wordt hij voorgesteld op een troon, in een praalwagen vergezeld van zijn suite.
Tonpa Shenrab reisde naar vele koninkrijken en verspreidde onophoudelijk zijn leer. Hij voerde ook rituelen uit zoals bijvoorbeeld zuiverende rituelen. Zijn leven lang heeft hij de Heer der Demonen bestreden.

scan0004
Op bepaalde thangka’s wordt hij nu eens voorgesteld als een prachtig getooide prins dan weer als een monnik. Hij wordt soms omringd door verschillende periodes van zijn leven.
Net als boeddha Shakyamuni wordt hij getoond in schilderijen die zijn verschillende levensfasen uitbeelden.

We danken deze boeiende tentoonstelling aan Henri d’Ollone (1868-1945). Deze commandant kreeg opdracht om als cartograaf de Chinese provincies Yunnan, Sichuan en Tibet te verkennen en te tekenen en de niet-Chinese volkeren te bestuderen. Dit was een drie jaren lange en hachelijke missie die duurde van 1906 tot 1909. d’Ollone pende zijn avonturen neer in een werk: Les Derniers Barbares.

scan0002
In 1908 bereikte de expeditie Songpanting op het knooppunt van de provincies Sichuan en Gansu. Daar zou d’Ollone het land van de onafhankelijke Tibetanen verkennen.

scan0001
En toeval wou dat hij rond Songpanting stuitte op de aanwezigheid van vele bonpo’s: ze werden beschouwd als “een particuliere sekte van het boeddhisme”. De tien bonpo thangka’s die hij naar Frankrijk meebracht komen heel waarschijnlijk uit deze regio.
In 1947 schonk zijn weduwe de thangka’s aan het Musée Guimet.

Art bonpo de l’ancien Tibet
Musée Guimet Paris
8 juli-12 oktober 2015

Roman: een interview

Roman is mijn Chinese kinesitherapeut die wonderen verricht telkens als ik geradbraakt het acupunctuurcentrum binnenkom: door zijn doelgerichte massage bereidt hij het werk voor van zijn baas, één van Beijings meest gerenommeerde acupuncturisten.

Zijn massage duurt minstens een half uur, hij houdt ervan over zichzelf te praten dus waarom zou ik niet eens een interview van hem afnemen?

Maud: Ben je in Beijing geboren?
Roman: Ik kom uit de provincie Shanxi maar kwam reeds in 2004 naar Beijing waar ik mijn opleiding van kinesitherapeut kreeg. Ik studeerde er drie jaar later af.
Ik heb een zus die ook kinesitherapeute is en nu een eigen massagepraktijk runt. Ze is er de laoban, de baas.

Roman1
Mijn broer werkt nu als taxichauffeur, zus en broer wonen allebei in Beijing.

Maud: Hoe lang werk je hier al? Hoe ziet een werkdag eruit voor jou?
Roman: Ik ben hier al een jaar. Vroeger werkte ik in het welnesscentrum hier rechtover maar vond er het werk niet zo boeiend.
Ik werk alle dagen, op uitzondering van dinsdag, onze rustdag.
Ik kom aan om 9:00 en verlaat het werk om 17:30. Tussen de middag eet ik mijn van huis meegebrachte lunch hier ter plaatse.
Na mijn werk ga ik noedels eten in een Shanxi noedeltentje. De noedels zijn daar vers gemaakt en met het mes “gesneden”. Dit noemen we daomian. Er zijn diverse bereidingen waar de noedels in soep liggen tangmian maar er zijn ook ganmian, droge noedels.

Roman3
Als alles op is haast ik me naar mijn tweede werk: ik geef elke dag avondles in een school voor kinesitherapie.

Maud: Wat is je doel in het leven?
Roman:  Ik heb reeds acht jaar ervaring als masseur/kinesitherapeut. Na nog tien jaar intens werk en studie wil ik mijn eigen kinecentrum openen, met vele filialen.

Maud: Mogen kinesitherapeuten in China acupunctuur uitoefenen?
Roman: Ja, maar dat is moeilijk te verwezenlijken want daarvoor moet je een dagopleiding van twee jaar volgen. Ik heb daar geen tijd voor.

Maud: Roman, heb je een Beijing hukou (woonvergunning)?
Roman: Ja!

Maud: Hoe ben jij daaraan geraakt? Mijn vriendin (uit Ningxia) en haar man (uit Shandong) wonen hier al veel langer dan jij en zij hebben er nog steeds geen kunnen bemachtigen!!!
Roman:  Eenvoudig: ik kocht hier een huis. Het ligt op 40’ rijden van het centrum. Het is nog niet volledig af maar alzo kon ik een Beijing hukou aanvragen.

Maud: Dus je woont er niet?
Roman: Nee, ik woon hierdichtbij. Kijk, je kunt het van hier zien. Ik heb alles om gelukkig te zijn: een appartementje, een TV, een iPad en een iPhone…

Roman2

Maud: Hoe was je verlofdag gisteren? Ben je in de bergen gaan wandelen?
Roman: Gisteren moest ik naar de tandarts. Ik kwam aan om 9:00 en verliet het hospitaal rond 15:00.
Ja, daar kan je geen afspraak maken voor een consultatie.

De dag na zijn mislukte verlofdag was Roman weer druk aan het werk. Bereid om zijn Chinese Dream waar te maken…

Chinese Whispers Peter May

“Qian opende de bovenste lade van zijn bureau en haalde er een plastieken A4 farde uit. Binnenin stak een opengevouwen blad. Hij overhandigde het aan Li  waarna hij aan het raam wat frisse lucht ging snuiven. Li herkende de met rode inkt, slordig geschreven karakters: Ik stuur u de helft van een nier die ik  bij een vrouw verwijderde. Voor u bewaard. Het andere deel bakte ik en at ik op.”

Inspecteur Li Yan weet meteen dat hij met een geduchte tegenstander te kampen heeft…

chinese whispers 1

Chinese Whispers is de zesde detective van Peter Mays “Chinese serie”.
chinese whispers 0

Protagonisten zijn Li Yang, politieinspecteur die afdelingschef is geworden en in Beijing leeft samen met zijn vriendin, Margaret en hun pasgeboren zoontje Li Jong.

De Amerikaanse Margaret Campbell is het personage dat in het boek het meest aanwezig is. Ze is een uitstekende gerechtelijk geneeskundige die naar China is gekomen voor een reeks lezingen maar ondertussen een liefdesaffaire heeft ontwikkeld met de aantrekkelijke Li Yang met wie ze nu een zoontje heeft, Li Jong.
Toen ze naar China kwam had ze geen enkele notie van de taal, van de cultuur noch van de Chinese psychologie…en daarin heeft ze tot nu toe geen enkele vordering gemaakt. Dit leidt tot grappige situaties waarbij ze gezichtsverlies lijdt en die de lezer een glimp geven van de Chinese psychologie en denkwereld. China houdt nog steeds haar eeuwenlange tradities in stand en staat nog niet volledig open voor het Westen.

Li Yan, afdelingschef met een hoge graad bij de politie van Beijing, is, in tegenstelling tot de gewone Chinees,  groot van gestalte en perfekt Engelstalig. Hij wordt geconfronteerd met een reeks moorden op jonge prostituees wier buik opengesneden is, die in stukken gesneden zijn en wier achtergelaten lijk een griezelige mise-en scène vormen…

Op een dag ontdekt Li Yans adjunct dat elke moord in Beijing het evenbeeld is van een moord begaan door de negentiendeeuwse Londense Jack The Ripper.
De getuigenissen die in 1888 door de Engelse lijkschouwer waren afgelegd zijn pas in Chinese vertaling verschenen…

Wanneer een mooie jonge Amerikaanse wetenschapster, die een nieuwe leugendetector in de gesloten kring van politieke hoogaanstaanden komt voorstellen, op haar beurt op vreselijke wijze wordt vermoord, verloopt het verhaal in hogere versnelling.
Li Yan begrijpt dat de moordenaar het op hem heeft gemunt en dat hij hem van kant wil maken. Hij wordt,samen met Margaret en zijn zoontje Jong, meegesleept door de maalstroom van ‘The Beijing Ripper’…

 

Chinese Whispers
New English Library
2004

Het boek is ook vertaald naar het Nederlands:

De Seriemoordenaar
B22TôM
2004
ISBN 978-90-453-0423-6

chinese whispers 2

Varkensribbetjes 猪排骨

Telkens als ik in Beijing ben maakt mijn Chinese vriendin varkensribbetjes voor me klaar. Ze zijn ongelooflijk mals en sappig, onweerstaanbaar lekker!

Hier volgt haar receptje.
Ingrediënten

2 kg dikke varkensribben (door de slager tot  gelijke “staafjes” van ongeveer 8 à 10 cm teruggebracht)

IMG_1998

donkere soyasaus, kookwijn

ui,gember, look,steranijs, fijn gemalen peper, sweet bean paste

IMG_2005

 

Bereiding

Spoel de ribbetjes schoon onder koud water.

Breng een grote pan water aan de kook, leg er de ribbetjes in en laat 3 à 5’ koken: daardoor komen alle onzuiverheden naar boven die je regelmatig moet afschuimen.

IMG_1999

Vlees er uithalen, spoelen en in een grote kom leggen. Besprenkelen met zout, kookwijn, geplette look, fijngesneden gember en soyasaus. Ten minste 20’ laten marineren.

Verhit (zonder te verbranden) 2 kommen arachideolie in een wok, op hevig vuur. Voeg steranijs, peper, geplette look, gember en fijngesneden ui toe.

Voeg de afgedroogde ribbetjes en de sweet bean paste toe en wok 5’. Voeg soyasaus bij indien het vlees nog geen mooie kleur heeft.

Haal het vlees uit de wok en leg het in een elektrische multicooker; voeg kokend water toe tot alles net onder water ligt en programmeer op ‘slow cooking’ (1 à 1:30 uur).

IMG_2009

Dien op met gestoomde rijst.

IMG_2013

Dien ’s anderendaags de overgebleven stukken ( indien er nog zijn!) op met tomatensaus. Daarvoor maak je een dikke saus van verse tomaten waarmee je de ribbetjes in een ovenschotel overgiet. 20’ in een warme oven plaatsen.

IMG_2022
Top lekker!

Lotusvoeten 金莲 (3)

Einde

Hervormingsgezinde Chinese intellectuelen van de 4 meibeweging aanzagen voetbinden als een van de voornaamste symbolen van de achterlijkheid van China.
De Republiek China schafte in 1912 de praktijk van het voetbinden af. In bepaalde provincies zoals Yunnan bijvoorbeeld  werd het toch nog tot in de jaren 1950 uitgevoerd.
Dit gebruik werd ook door het communistiche China gestigmatiseerd.
De laatste voetbinding zou plaatsgegrepen hebben in 1957.

Bindtechniek

Het afbinden van de voeten startte tussen de leeftijd van vier en negen, voor de ontwikkeling van het voetgewelf. Ideaal was om dit pijnlijk proces in de winter te laten gebeuren omdat de voeten dan verkleumd waren en de pijn minder voelbaar zou zijn. Dit gebeurde meestal door een oudere vrouw uit de familie of een professionele voetbindster, niet door de moeder.

Om het proces te vergemakkelijken werden de voeten in een warm mengsel van kruiden en dierlijk bloed geweekt.
Vervolgens werden de nagels zo kort mogelijk geknipt om het ingroeien zoveel mogelijk te vermijden. Iedere teen werd dan naar beneden omgebogen en met kracht in de voetzool neerwaarts gedrukt tot hij brak.

Nadien werden de tenen stevig tegen de voetzool gehouden terwijl de voet naar beneden werd gedrukt om het gewelf van de voet te breken.
De voet werd nadien omzwachteld met 3 meter lange op 5 cm brede windsels die vooraf in het bloed-en kruidenmengsel waren gedrenkt. De voeten waren zo strak omzwachteld dat het meisje haar tenen niet kon bewegen.

Lotusvoeten eisten een strikte nabehandeling. De windsels werden regelmatig weggenomen om de voeten te wassen en de nagels bij te knippen. De voeten werden nadien gekneed om ze te versoepelen, de voetzolen werden geslagen om de gewrichten en de gebroken beenderen buigzamer te maken.
De “voetverzorging “ werd beëindigd met een voetbad met een afkooksel om necrotisch weefsel  te doen wegvallen.
En de voetjes werden opnieuw gebonden, nog strakker dan ervoor…
Deze pedicurie gebeurde dagelijks in de hoge kringen, twee à drie maal per week op het platteland.
scan0001

Infectie was, ondanks het regelmatig bijknippen van de nagels, het grootste probleem bij gebonden voeten: de nagels groeiden in en infecteerden. Om deze reden werden ze soms gewoonweg uitgetrokken.
Een andere veel voorkomende complicatie was een onvoldoende doorbloeding in de voeten. Dit leidde tot geïnfecteerde tenen en rottend vlees. Men schat dat 10% van de meisjes van gangreen en andere infecties stierven.

Lotusvoeten werden ook als heel erotisch beschouwd: bepaalde handboeken uit de Qingdynastie spreken over 48 verschillende manieren om met lotusvoetjes te spelen.
Maar sommige mannen verkozen die voeten niet te zien; de vrouwen verscholen ze in mooi geborduurde lotusschoentjes: deze hadden ook veel sex appeal!
Mannen hielden ook van de zogenaamde “lotusgang”: een onstabiele gang waarbij de vrouw met kleine pasjes vooruitschreed.

Vandaag zijn er in China nog enkele oude dames met lotusvoetjes. Zoals gezegd zou de laatst gerapporteerde voetbinding een kleine zestig jaar geleden hebben plaatsgegrepen.
Maar waar moeten ze nieuwe lotusschoentjes kopen? Het laatste bedrijf, in Harbin, sloot zijn deuren in 1999…
scan0002

De illustraties bij deze drieledige blog over lotusvoeten komen uit:

The last Generation of Lily-Footed Women in China
Li Nan
798 Photo gallery
ISBN 962-8785-30-3
 

Lotusvoeten 金莲 (2)

Reden tot voetbinden

Het onderscheid tussen man en vrouw uit zich in het oude China voornamelijk door een heel verschillende kledij en voetbinden maakt daarvan deel uit. Het benadrukt het verschil tussen de sterke, machtige man en de fragiele, lieve vrouw.
scan0003
De man ging buitenhuis werken, de vrouw hield zich bezig met het huishouden.
Onafgezien het feit dat deze praktijk in het begin slechts door hofdansers en later door de dames van het keizerlijk hof werd toegepast, was het evident dat gebonden voeten of voeten in boogvorm heel geschikt waren voor speciale danstechnieken. De dansers dansten als het ware een vroege variatie van ballet. Aan het hof noemde men dit teendansen.
Voetbinden werd langzamerhand populair als sociale norm: de vrouw aan de haard en anderzijds polygamie.
scan0004In het begin beperkte het voetbinden zich tot de vrouwen van rijke families. Lotusvoeten werden langzamerhand synoniem van rijkdom, macht en eer.
Beweerde een oude spreuk uit Taiwan niet dat :“ Vrouwen met gebonden voeten zijn meesteressen, vrouwen met natuurlijke voeten zijn meiden”?
Om mooi te zijn en een rijke man te huwen, diende men de voeten te binden.
Voor de bemiddelaarster was het dus van het grootste belang zeker te zijn of een meisje lotusvoetjes had. Dat maakte haar kansen op een mooi huwelijk veel groter.
scan0005Ook tijdens haar huwelijk, wanneer ze met de andere vrouwen van haar man zou samenleven, waren lotusvoeten, symbool van onderworpenheid en weekheid,  een belangrijke troef.
scan0006Jonge vrouwen met lotusvoeten werden voorwerp van mannelijke fantasie. Een delicate, tengere verschijning was het toppunt van schoonheid; helemaal het tegengestelde van de rondborstige vrouwelijke figuren uit de Tangdynastie!

(wordt vervolgd)

Lotusvoeten 金莲 (1)

Gouden lotusvoet, zilveren lotusvoet of ijzeren lotusvoet…drie verschillende benamingen voor drie verschillende lengtes van vrouwelijke gebonden voeten in Keizerlijk China. Hoe kleiner de voeten van de vrouw toen waren, des te verleidelijker.

scan0001

De kleinste voeten maten minder dan drie cun (1 cun=3,33 cm): ze kregen de begeerde naam van “gouden lotusvoeten”.  Voeten tussen drie à vier cun waren “zilveren lotusvoeten” en die groter dan vier en een half cun waren slechts “ijzeren lotusvoeten”.

Voetbinden was het gebruik om met zwachtels de voeten op een pijnlijke manier af te binden om hun groei te beletten.
Dit gebruik vond waarschijnlijk zijn oorsprong bij de hofdansers in de 10°-11°° eeuw.
Vroege bronnen, zoals  één van de zangen verzameld door het Muziekbureau tijdens de Zes Dynastieën (222-509), vertellen reeds over een meisje wier voet met een prachtig geborduurde windsel  is omzwachteld.
De Geschiedenis van de Zuidelijke Tangdynastie, waarin verslag wordt gemaakt van de keizerlijke concubine Yao Niang, die op bevel van keizer Li Yu met (in de vorm van een nieuwe maan gezwachtelde voeten) en op een witte marmeren vloer met ingekeepte lotusbloemen danst, is misschien het eerste boek dat kleine voetjes met de Chinese karakters 金莲 (jinlian, gouden lotus) beschrijft.
Dit is althans de meest aangenomen interpretatie voor het ontstaan van voetbinden.
Li Yu’s concubine had voetjes in de vorm van een nieuwe maan, zeker niet in de vorm van een boog. Haar voeten moeten dus in haar volwassenheid zijn afgebonden.

Men veronderstelt dat de praktijk van het voetbinden zich slechts verspreid heeft in tijden van vrede en voorspoed. Het begon met Han vrouwen uit de aristocratie, vrouwen van plezier en actrices. Nadien werd dit gebruik algemeen aanvaard.
De Tangdynastie (618-907) was rijk aan verhalen en poëzie over lotusvoeten. Yang, een keizerlijke concubine met lotusvoeten, kwam er regelmatig in voor. Tangdichters als Du Mu, Bai Juyi en Wen Tingyun haalden dit gebruik in hun gedichten gretig aan.

In de Tangdynastie werd de praktijk van het voetbinden ook op mannen toegepast. Culturele relieken uit opgravingen tonen aan dat mannelijke artiesten omgebogen voeten hadden, terwijl vrouwelijke artiesten kleine puntige schoentjes droegen. Het voetbinden zou de mannen toegelaten hebben om beter te presteren bij het paardrijden en het dansen.

Zhang Bangji uit de Songdynastie (960-1279) was de eerste die de oorsprong van voetbinden heeft bestudeerd. De gewoonte van het voetbinden startte in die tijd, de 12° eeuw. Vrouwen wier voeten niet gebonden waren, waren out of fashion. Van dan af komen in verhalen en novellen de woorden “gouden lotus” en “boogvorm” in gebruik.

Nadat de Zuidelijke Song (1127-1279) Hangzhou als hoofdstad hadden gekozen werd voetbinden nog meer populair.

Het is niet duidelijk of na de verovering van China door de Mongolen en de stichting van de Yuandynastie (1206-1368) dit gebruik ook bij de nomadische volkeren van het Noorden in zwang kwam. In de Han communauteit daarentegen was het meer populair dan ooit. Ook in die tijd werden de lotusvoetjes door menig dichter geprezen.

Het is slechts in de daaropvolgende dynastie, de Ming (1368-1644) dat gebonden voeten in alle lagen van de bevolking voorkwamen.

scan0002

In 1644 probeerde Kangxi, keizer in de Qingdynastie (1644-1911) het gebruik bij de Hanvrouwen af te schaffen maar hij faalde. Mandsjoevrouwen bonden hun voeten niet, net als de Tibetanen en de Mongolen. Mandsjoevrouwen hadden dus grote voeten maar benijdden de aparte gang van de Hanvrouwen. Daarom vonden ze een soort schoenen uit waardoor ze ook zo’n waggelgang zouden hebben. De schoenen hadden een 5 tot 15 cm hoog, houten platform in het midden van de zool.