Tijdens het laatste weekend van mijn verblijf in China ging ik mijn vriendin Xiaofeng in Shenyang een bezoekje brengen.

In 2000 brachten we samen twee weekjes door bij haar ouders. Xiaofeng woonde in 2000 nog in België, maar drie jaar geleden is ze teruggekeerd naar haar hometown Shenyang.

Ik herinner me dat we zestien jaar geleden een negen uren durende rit met de nachtttrein maakten.
Dankzij de sneltrein is de duur van die reis nu gehalveerd. Twee soorten treinen verbinden verschillende keren per dag Beijing met Shenyang, hoofdplaats van Mantsjoerije’s zuidelijke provincie Liaoning 辽宁. De treinreis met de 动车 dongche duurt vijf uur, de reis met de 高铁 gaotie duurt amper vier uur. Ik koos voor de tweede formule en vertrek om 8:00.

De hoge snelheidstrein is kraakzindelijk, zowel van buiten (hij wordt na iedere reis gewassen) als van binnen. De Chinezen hebben respect voor publiek eigendom, veel meer dan wij. De gaotie raast over de sporen met een snelheid van 333 km/uur.  Er komen regelmatig hostesses langs om afval te vergaren. Er komen er ook met rolwagentjes volgeladen met eten en drinken. Zo gaat de tijd snel voorbij!

Om 12:00 stipt kom ik aan in Shenyang. Xiaofeng wacht me op. We gaan met de taxi naar haar appartement. Shenyang is veel veranderd. De industriezone waar de negen uren durende film 铁西区 tie xi qu van filmmaker Wang Bing werd gedraaid, heeft plaats gemaakt voor hoge wolkenkrabbers.

Xiaofeng leeft in een modern woongebouw, geen woonkazerne waar ik steeds niet aan gewend ben ondanks mijn verblijven bij Chinese gastgezinnen. Haar appartement is helder en is voorzien van alle comfort.

We bezoeken 1905. 1905 is Shenyangs tegenhanger van Beijings 798: gedesaffecteerde fabrieken die omgebouwd zijn tot een cultureel centrum. Daar worden tentoonstellingen gehouden, voordrachten gegeven; er zijn leuke cafeetjes die jammer genoeg allemaal leeg waren toen we het centrum bezochten.

’s Avonds worden we door Xiaofengs ouders op restaurant uitgenodigd. Het is het grootste en meest bekende restaurant van de stad, met ontelbare privézaaltjes. Op de gelijkvloerse verdieping staan alom grote aquariums waar de vreemdste vissen in rondzwemmen.

De sfeer is gemoedelijk en ontspannen,

de schotels zijn stuk voor stuk heerlijk: Jacobsvruchten op een bedje van geparfumeerde rijstnoedels, soep met oesters, vis-en lamsbrochetten, gamba’s, jiaozi, te veel om op te eten.

Maar, naar Chinese gewoonte worden de etensresten netjes in aparte doosjes voor de magnetron geschikt: dit wordt 打包 da bao (inpakken) genoemd. En dus zie je klanten uit een restaurant buitenkomen geladen met zakken vol eten: heel praktisch want op die manier hoef je de volgende dag(en) het eten slechts op te warmen. Geen verspilling in China!

’s Anderendaags gaan mijn vriendin en ik naar de prondelmarkt: een echt mooie markt, veel interessanter dan Panjiayuan, de vlooienmarkt van Beijing.
Daar beleef ik hetzelfde als zestienjaar terug: 你是哪国人？我是比利时人。Van welk land ben je? Ik ben Belgische. In Shenyang zijn bijna geen vreemdelingen te zien en iedereen gaapt me aan. Zoals vorig jaar, toen ik met Zhou Zhou naar Ningxia ging.

’s Namiddags moet ik de terugtrein naar Beijing nemen. Mijn weekendje met Xiaofeng was te kort maar, zestien jaar terug zou dit niet mogelijk geweest zijn door de toen veel te lange reis.
Het afscheid is moeilijk, we zijn beiden ontroerd.
We zien elkaar vast terug in de kerstvakantie, als Xiaofeng voor een weekje naar Gent komt.
En dan logeert ze bij mij!

Tijdens mijn laatste verblijf in Beijing in februari-maart 2016 bezocht ik de flagship tentoonstelling in het vernieuwde National Museum op het Tiananmenplein. The Road to Rejuvenation stelt  de geschiedenis van het moderne China voor vanuit het perspectief van China’s leiders en CCP’s.

De vernieuwing van het National Museum duurde meer dan tien jaar en kostte bijna 400 miljoen dollar maar het resultaat is er: het grootste museum ter wereld onder één dak, een museum voor geschiedenis en cultuur, een symbool van de controle van de CCP om bepaalde historische feiten in het licht te stellen enerzijds en om er andere in het vergeetboek te steken. De Culturele Revolutie, die een periode van tien jaar beslaat (1966-1976) en miljoenen doden tot gevolg had, beperkt zich tot één foto en drie zinnen! Hetzelfde geldt voor de Grote Sprong Voorwaarts, Mao’s politieke campagne die resulteerde in hongersnood en meer dan 20 miljoen doden.
De Chinese autoriteiten namen de beslissing om deze permanente tentoonstelling te focussen op de triomfen van de Partij en de grijze episodes van China’s geschiedenis te vergeten. Het gaat hier om hoe de Partij wil gezien zijn.

Het National Museum put zijn roots in de ambitie van de CCP een nalatenschap uit te bouwen. Wang Yeqiu, de eerste directeur van het museum, vertelt in zijn memoires hoe hij met de Communistische troepen in 1949 Beijing binnentrad  en er een guillotine uit 1927 meebracht: dit werd het eerste museumstuk. Het museum opende in 1959. Zhou Enlai vond dat dit voorwerp niet representatief was voor de “rode lijn” politiek van Mao, het werd weggenomen.

In 1961 ging het museum officieel open, maar over de jaren heen was het meer gesloten dan open.

De grootste afdeling van het National Museum, die ongeveer een kwart van de tentoonstellingsruimte beslaat, heet “Ancient China”; het is een groots overzicht van duizenden jaren Chinese geschiedenis. Het is ingedeeld naar de dynastieën en wil  bewijzen hoe de 56 etnische minderheden in het huidige China steeds op harmonische wijze hebben meegewerkt. Zelfs het Mongoolse Rijk, dat China in de 12° eeuw veroverde om er de Yuandynastie te stichten, maakt er deel van uit; de conflicten worden over het hoofd gezien.De afdeling Ancient China stelt dus geen harde geschiedenis voor maar is eerder propaganda en is eerder een geïdealiseerde referentie naar de voorloper van het huidige multiculturele China.

“The Road to Rejuvenation” anderzijds heeft een sterk politiek karakter. De tentoonstelling start met de Eerste Opiumoorlog (1839) en eindigt vandaag.
De rode draad ervan is de vernedering van China door Westerse mogendheden. De tegenaanval van China werd uiteindelijk een overwinning dankzij de Communisten die in 1949 de Volksrepubliek China stichtten. Dit was het begin van China’s herstel, China’s “verjonging”.
Zoals hoger vermeld werden de gevolgen van de “Grote Sprong Voorwaarts” gereduceerd tot de zin “het constructieproject van het socialisme vertoonde ernstige complicaties”.
De demonstraties op het Tiananmenplein in 1989 worden niet ter sprake gebracht. Maar de cowboy hoed die Deng Xiaoping tijdens zijn bezoek in de USA droeg, wordt wel tentoongesteld…

Indien we de eenzijdigheid van de tentoonstellingen in acht nemen,  kunnen we ons afvragen of het National Museum dan wel tot ‘s werelds topmusea kan gerekend worden.
Jammer voor de inhoud van de tentoonstellingen, want de opzet ervan en de architectuur van het museum zijn indrukwekkend en heel modern.

Confucius, die de bezoekers in de charmante patio van het museum verwelkomt, zou zeker bedenkingen hebben bij deze grootse maar politiek gekleurde blik op het eigen verleden.

Vanuit het museum heb je een prachtig zicht op het Tiananmenplein!

Hier volgt een receptje dat lekker, voedzaam en supersnel klaar is.

Benodigdheden:

4 à 5 rijpe tomaten, in vieren verdeeld
3 à 4 eieren, losgeklopt
1 blok stevige tofu, in blokjes
Chinese kippenbouillon in poeder
stukje gember

Bereiding:

Verhit wat geraspte gember in olie.

Voeg de tomaten toe en laat zachtjes sudderen tot ze zacht zijn.

Voeg water toe en breng aan de kook.
Doe dan bouillonpoeder in het kokend water en eventueel een beetje Maïzena.
Kip de tofu in de bouillon, zet op zacht vuur voor een kwartiertje.

Vlak voor het opdienen de eieren heel traag en al roerend aan de soep toevoegen.

Poepsimpel maar heel lekker!

Dit boekje dat amper een vijftigtal bladzijden telt, is een prachtig voorbeeld van het feit dat men zelfs aan de hand van een klein aantal bladzijden, en dus in een korte tijd, sfeer, emotie, liefde…gepast kan uitdrukken.

Het verhaal heeft opnieuw als achtergrond de Cité de la Poussière Rouge, een longtang in Shanghai.
(zie ook mijn blog: Shanghai toen en nu, gepost op 13 september 2010). De auteur, die bekend staat voor zijn spannende detectives met Shanghai als achtergrond, zou zich voor deze novelle geïnspireerd hebben op wat hij als kind hoorde vertellen.

Het eerste deel speelt zich af in 1962. De Grote Roerganger verkondigt dat de contradictie tussen het proletariaat en de burgerij de voornaamste contradictie is van de Chinese maatschappij. Hij herinnert het volk eraan dat de burgerij in de socialistische eeuw blijft verderbestaan en dat de klassenstrijd dag na dag, maand na maand, jaar na jaar moet worden verdergezet…

De Grote Sprong Voorwaarts loopt naar zijn einde, één grote mislukking die ontelbare slachtoffers heeft geëisd.
Meneer Ma is opgegroeid in de Cité de la Poussière Rouge. Van zijn vader erfdehij in 1948, net voor de bevrijding, een kleine boekhandel, twee kamers groot. Door het nieuwe klassensysteem van het begin van de jaren ’50, werd hij nochtans bestempeld als “ kleine eigenaar van een onderneming”. Hij was dus net geen “kapitalist”.

Meneer Ma is een echte boekenliefhebber en werkt soms tot middernacht voor slechts twee klanten. Naar zijn winkeltje komen ook mensen die boeken gratis lezen: ze hebben het geld niet om ze te kopen. Meneer Ma stuurt ze nooit weg. Eén daarvan zal zijn vrouw worden. Samen runnen ze de zaak. Door de heel selecte keuze van de werken wordt de zaak snel beroemd en trekt vele intellectuelen waaronder professoren aan. Mevrouw Ma biedt de klanten graag een theepot met Longjing thee aan.
Meneer Ma kent ook wat Engels en heeft een kleine afdeling werken in vreemde talen…

Tot op de dag dat de politie hem komt arresteren. Beschuldigd van “contra-revolutionaire activiteiten”, krijgt hij een straf van dertig jaar cel…

Waarom wordt hij gearresteerd? Voor welke feiten? In de Cité is iedereen in de war. Huang, een “lezer” wil een enquête starten, hij wil de waarheid doorgronden. Maar in zo’n zaak kan nieuwsgierigheid je problemen geven.
Heeft meneer Ma één van de “Drie Anti” (corruptie, verspilling en bureaucratie) of één van de “Vijf Anti” (bestrijding geldbezittende burgerij) soms overtreden?

Kameraad Jun weet er meer van maar wil niets loslaten. Tot wanneer Huang en Oude Wortel hem op een heerlijke dis en twee flessen rijstwijn tracteren en Jun toegeeft:
“Meneer Ma’s problemen zijn te wijten aan een roman in een vreemde taal. Het is een roman over een dokter die Zhi Vag heet”…

Het tweede deel speelt zich af in 1982, het jaar van de vrijlating van Ma. Ma is dus tien jaar vroeger vrijgelaten. Waarom?
Meneer Ma is een oude man geworden. Hij wil de boekenwinkel niet heropstarten.
Hij heeft een ander plan!
Het tweede deel van de novelle neemt een andere wending aan en illustreert hoe men van de nood een deugd kan maken, hoe meneer Ma zijn eigen “bonne fortune” maakt.

Doorheen dit verhaal, dat op een lichte toon is geschreven, brengt Qiu Xiaolong, door zijn onthulling van de echte redenen van Ma’s aanhouding, het toenmalige systeem aan het licht.

La bonne fortune de monsieur Ma
Qiu Xiaolong

Originele titel : Doctor Zhivago
Editions Liana Levi, 2011

Op oudejaarsavond worden in China jiaozi gegeten, traditioneel rond middernacht.

Jiaozi zijn Chinese ravioli die in water worden gekookt. Ze kunnen ook in de pan worden gebakken, dan heten ze guojie 锅贴. Dit betekent letterlijk : kleven aan de pan.

Traditioneel maakt elke familie jiaozi volgens eigen recept. Overdag helpt jong en oud mee om de vulling in de ronde deeglapjes “in te pakken”, dit noemen ze “bao jiaozi”包饺子.
De vulling bestaat meestal uit Chinese kool en varkensvlees.

Wij maken vandaag een variant ervan en voegen rauwe garnalen aan de vulling toe.

Voor ongeveer 36 jiaozi hebben we nodig:

Deeg: *280 gr witte bloem

*25 à 35 cl koud water

Vulling: *225 gr fijngesneden Chinese kool, 1 uur vooraf met zout bestrooid

*125 gr varkensgehakt (zonder kruiden)

* 125 gr rauwe garnalen, in fijne stukjes gehakt

* 25 gr gedroogde paddenstoelen, in stukjes

* 1 soeplepel heldere sojasaus

* 1 soeplepel donkere sojasaus

* 1 soeplepel rijstwijn

* 1 soeplepel sesamolie

Zout en peper

Bereiding:

Vermeng bloem en water in een grote kom met chopsticks tot al het water is opgeslorpt. Het deeg moet soepel zijn maar mag niet aan de handen kleven.
Kip uit op met bloem bestrooide tafel en kneedt ongeveer 5’ tot een gladde massa.
Leg terug in de kom, bedek met vochtige handdoek en laat staan.

Vermeng alle ingrediënten van de vulling in een kom. Laat staan.

Neem het deeg en kneed het. Rol uit tot een worst van 45 cm lang en 2,5 cm diameter.
Snij met een mes in vier delen en elk deel in acht gelijke stukken.

Rol elk bolletje uit met de handpalm, nadien met een rolletje tot cirkels van negen cm. Leg ze op tafel en bedek ze telkens met een vochtige doek tegen het uitdrogen.

Neem telkens een deegcirkeltje, leg 2 koffielepels in het midden  en vouw toe tot een halve maan.

Werp de jiaozi in een grote pot kokend water met wat peanut olie. Als ze naar boven komen voeg dan een glas koud water toe en wacht tot ze opnieuw koken. Dit nog tweemaal herhalen.

Met een spaan uit het water halen en in een mooie kom leggen.

Opdienen met zwarte rijstazijn, soyasaus, koriander…

慢慢吃 , smakelijk!

Op 8 februari 2016 verlaten we het jaar van het schaap. Gelukkig maar! In vele opzichten was het een heilloos jaar, op tal van gebieden.

“In het nieuwe jaar, het jaar van de Vuuraap, kan er van alles gebeuren”, zeggen de Chinezen.
De aap is onberekenbaar, humoristisch, intelligent, sluw, charmant, grappig, handig, sociaal … Geen wonder dat de Chinezen uitzien naar dit nieuwe jaar, het jaar van de aap!

De aap is trouwens het hoofdpersonage van 西游记 Xiyouji, Journey to the West.

Xiyouji is één van de vier grote klassieke romans van de Chinese literatuur. Hij werd geschreven in de 16° eeuw, tijdens de Mingdynastie en wordt toegeschreven aan Wu Cheng’en.
Deze roman is het verhaal van de legendarische pelgrimstocht van Xuanzang. Xuanzang was een boeddhistische monnik uit de Tangdynastie die westwaarts naar Indië trok op zoek naar de heilige boeddhistische teksten, de sutras. De reis was vol gevaren en avonturen maar de monnik werd bijgestaan door drie discipelen waarvan de aap, Sun Wukong, de grootste rol speelde.

De roman is doordrongen van Chinese mythologie, Chinese volksgodsdienst, TaoisBoeddhisme en is daardoor nog steeds heel populair.

孙悟空 Sun Wukong, Koning Aap, is geboren uit een stenen ei dat op zijn beurt gevormd werd door een rots onstaan uit de paring van Hemel en Aarde. Hij onderscheidt zich van de andere apen omdat hij de Grot door het Watergordijn is durven binnengaan. Daarom krijgt hij de naam Koning Aap. De Jadekeizer merkt hem op en benoemt hem tot de Paardenbewaker van de Hemel. Als Sun Wukong zich realiseert dat hij slechts een lage positie bekleedt, wordt hij heel kwaad. Hij keert terug naar zijn berg en verklaart zichzelf de “Grote Wijze Gelijk aan de Hemel”. De Jadekeizer stuurt zijn hemelse soldaten op hem af maar geen enkele lukt het Sun Wukong te arresteren. Daarop volgen nog tal van avonturen…Hij maakt de Hemel onveilig en verslaat de hemelse troepen, heel alleen.
Uiteindelijk maakt de Jadekeizer beroep op Boeddha, die Sun Wukong vijfhonderd jaar gevangen houdt onder de Vijf Elementen Berg. Voor Sun Wukong is geen ontsnapping mogelijk doordat er een vloek op de berg is uitgesproken.
Sun Wukong wordt later door Xuanzang bevrijd en uitgenodigd om hem te vergezellen in zijn pelgrimstocht…en dan beginnen zijn heldendaden tijdens de reis naar het Westen.

Sun Wukong is tegelijk kinderlijk speels en heel sluw, wat voor een sterk contrast in zijn persoonlijkheid zorgt. Hij is tegelijk ook heel sterk en dat maakt van hem een held! Deze karaktertrekken zullen hem dienen in zijn lange en gevaarlijke tocht.

Zo, het jaar van de Vuuraap belooft zeker veel onverwachts en zal zeker niet saai zijn!

Drie dagen geleden werd het plots heel koud. Ik Skypte die dag met mijn Chinese vriendin uit Beijing. Ze vertelde me dat het nu de periode is van “san jiu”, de koudste tijd van de winter…

De traditionele Chinese maankalender verdeelt een jaar in vierentwintig zonnecirkels. We zitten nu in de 23° zonnecirkel, de voorlaatste van de maankalender. Deze zonnecyclus start na de winterzonnewende en heet 小寒, xiao han: de “kleine koude”. Deze wordt op haar beurt in drie periodes van negen dagen ingedeeld: 一九 yijiu: de eerste negen,   二九 erjiu: de tweede negen en  三九 sanjiu: de derde negen.

De laatste (24°) zonnecirkel heet 大寒, da han: de “grote koude”. Hij loopt tot Chinees Nieuwjaar.
Men zou verwachten dat het dan nóg kouder is. Maar een oude Chinese spreuk zegt: “de dagen van de san jiu periode zijn de koudste dagen”.
In deze periode is het dan heel belangrijk om het lichaam warm te houden.Het lichaam warm houden kan door het dragen van thermisch ondergoed. De Chinezen blinken daarin uit en dragen thermische onderlijfjes en leggings reeds vanaf het begin van oktober. Ik herinner me, toen ik in Shenyang (Mantsjoerije) verbleef, een heel modieus geklede jonge vrouw die een grove legging droeg onder haar collants. Dat was in het jaar 2000, gelukkig zijn er nu wel fijnere leggings op de markt!

Men kan het lichaam ook verwarmen door lichaamsoefeningen te doen zoals kinderen die met een hoepel spelen.

Heel belangrijk in deze periode is zijn voeding aan te passen aan de koude. We denken natuurlijk eerst aan de Mongoolse fondue en aan gerechten met schapenvlees. Maar kleefrijst, forel, peper, venkel, prei…zijn ook “warme” voeding.

En vergeten we niet de “labazhou”, een overheerlijke congee die de festiviteiten van het nieuwe jaar inzet ( zie mijn blog van 13 januari 2014: labajie).

Labajie luidt het nieuwe Chinese maanjaar in. Het eerste nieuwjaarsfeest!

Mountains May Depart
山河古人

De laatste film van de Chinese filmregisseur Jia Zhangke is zeker één van zijn beste. Zijn voorlaatste film “ A Touch of Sin” had ons getroffen door zijn ongewoon hoog niveau van geweld. Sociaal geweld, soms ongegrond geweld. De film werd in China verboden.

Zijn nieuwe film is in schijn wat softer maar illustreert een andere vorm van geweld: de vernietiging van gevoelens in het hedendaagse, materialistische China.

De film bestaat uit drie luiken die zich in opeenvolgende periodes afspelen. De eerste periode situeert zich in 1999, het laatste jaar vóór China’s economische versnelling,het  internet, de gsm, de snelle verrijking.
De tweede periodespeelt zich af in 2014. De derde in…2025!
Heel goed bedacht is het feit dat het filmscherm in de drie periodes evolueert van klein via middelmatig tot breed.

De film zet in met een vrolijke viering van Oud naar Nieuw (1999-2000) waarbij de prachtige Tao Zhao, Jia’s lievelingsactrice en nu ook echtgenote, op de muziek van de Pet Shop Boys (Go West) uitbundig danst. De personages lachen, zijn vrolijk, bijna naief.
Tao is een jonge vrouw die door twee jongens het hof wordt gemaakt. Zij voelt zich goed bij die driehoeksverhouding maar de twee mannenzijn niet van hetzelfde idee. Ze moet kiezen tussen de hardwerkende mijndelver Liang en de golden boy Jingsheng, een succesrijke ondernemer. Tao kiest voor Jingsheng.

Ze krijgen samen een zoon, 到了Daole, wat zoiets betekent als ‘aangekomen’. Een naam die later zal veranderen in Dollar!

Het huwelijk strandt. Jingsheng heeft het hoederecht over Daole.

Vader en zoon gaan in Shanghai wonen. In dit tweede luik ontmoet Tao opnieuw Liang die ondertussen ook gehuwd is en een baby heeft. Het mijnwerk heeft zijn longen erg beschadigd, hij hoest veel en is heel verzwakt. De toeschouwer voelt dat hij niet lang meer te leven heeft…

Jingsheng wijkt met Daole, die ondertussen Dollar heet, uit naar Australië. Dit is het laatste luik van de film dat zich afspeelt in 2025. Dollar geraakt meer en meer vervreemd en ontheemd, hij spreekt zelfs geen Chinees meer. Zijn vader spreekt geen Engels, de communicatieproblemen nemen iedere dag toe…

De film eindigt zoals hij begonnen is, maar nu niet met Tao als danseres in een collectieve dans dan wel met Tao die op hetzelfde lied danst, maar heel alleen, onder neerdwarrelende sneeuwvlokken…

Dit is een film over de contradictie tussen de technologische vooruitgang en het verloren gaan van de gevoelens: Dollar komt er niet toe opnieuw contact te nemen met zijn moeder.
In een recent interview vertelde Jia Zhangke dat de nieuwe technologieën de individuen niet helpen om te communiceren. Hijzelf maakte dit mee na de dood van zijn vader. Zijn moeder bleef alleen achter in Fenyang (Shanxi)en bij elk bezoek bracht Jia haar veel geld mee om ze gelukkig te maken.
Maar bij een bezoek heeft hij gerealiseerd dat het geen geld was dat ze nodig had maar wel de aanwezigheid van haar zoon. Ook zij had, net als zovele anderen in het huidige China en als Tao in de film, geld boven alles geplaatst…

Mountains May Depart
Jia Zhangke
China-2015-131 min
Tao Zhao, Yi Zhang, Jing Dong Liang

Jianqu is naar deze sloppenwijk verhuist na het huwelijk van haar zoon.  Ze leeft er nu al twee jaar, heel alleen. Ze heeft net een pot “ puistensoep” gemaakt, en passant geeft ze een kom ervan aan haar 90 jarige buurvrouw.

Het is niet makkelijk om voor één persoon te koken maar Jianqu wil niet meer voor haar zoon zorgen. Haar zoon en vriendin wonen ook nauw: ze leven in een kamer van amper 10 m2 waar je slechts twee stappen hoeft te doen en je ligt in bed. Iedere keer dat zoon en schoondochter haar komen bezoeken is dat op het middaguur, dan kunnen ze even relaxen en een dutje doen. Voor Jianqu schiet er dan niets anders over dan naar buiten te gaan om boodschappen te doen of vrienden op te zoeken.

“In het begin vond ik dat een zoon hebben heel mooi was, wie had kunnen denken dat er nadien zoveel implicaties zouden zijn, welk meisje wil nu bij haar schoonfamilie gaan inwonen in zo’n sloppenwijk?.” Jianqu meent nog altijd dat, omdat hij geen huis heeft, haar zoon slechts op dertigjarige leeftijd zal trouwen.

Waar de reservesleutel ligt dat weten alle buren

“Het ergste om afscheid van te nemen is de affectie van de buren”. Jianqu is vol weemoed: ze ziet het niet zitten om in een appartementsgebouw te gaan wonen waar ze haar buren niet kent en dus niet kan babbelen.
Jianqu spreekt over het oude vrouwtje dat rechtover haar woont en dat net een kom “puistensoep” kreeg: ze heeft geen goed geheugen maar als ze in nood is komt Jianqu’s gsm nummer weer vlug in haar geheugen op.
In zo’n compound waar vele families wonen zijn de deuren niet op slot, en weet iedereen de reservesleutel liggen…

Naast de deur  ligt een tophospitaal
Jammer dat de ambulance niet door de hutong kan

Hoewel het een sloppenwijk is zijn de “dorpelingen” heel fier over de  uitzonderlijke zorgen van het Tiantanhospitaal dat ook een apotheek Tongrentang omvat. Het niveau van de zorgen die Tiantanhospitaal verstrekt, ligt het hoogst van Beijing maar tegelijk is het niet bereikbaar met de ambulance…
“Indien ik naar een appartementsgebouw zou verhuizen, zou ik dan nog van dezelfde uitstekende zorgen kunnen genieten?”

Jianqu en haar “dorpelingen” zullen binnen enkele jaren de een na de ander naar een verschillende plaats in de stad verhuisd worden.
Ze zullen dan misschien ver van Tiantan verwijderd zijn maar de afstand naar het wc zal dichtbij zijn.

Uit北京青年报 2015年5月8日
Beijing Youth Daily

Voor kort verscheen in een veel gelezen krant uit Beijing een interessant artikel.

De laatste dagen van sloppenwijkbewoners
Naast Tiantan is het dorpshoofd een vrouw

Op de intersectie van Chongwaidajie en Tiantanlu loopt een 200 meter lange, heel nauwe hutong. Een hondje,Laifu genaamd, blaft luid “goedendag” naar de onbekenden in het steegje. Als je tot het einde van de hutong wandelt, zie je op je rechter kant de deur van een courtyard, nr 32 van Shatushan Sixiang. Daar woont Han Jianqiu, samen met haar buren. De binnenkoer staat vol bloempotten, kamerpotten, oude schoendozen van al haar buren, alles is netjes op een rij gerangschikt. De ruimte die overschiet laat slechts plaats voor de passage van één fiets. Alhoewel er reeds 17 jaar voorbijging, is het nog steeds het decor van de populaire TV serie ‘Gossip Happy Life”.
Al snel werd deze wijk de ‘Chongwai nummer zes wijk’ genoemd.

Schoondochter is terug
Er valt niets anders te doen dan uit de weg te gaan

Han Jianqu is zestig. Omdat ze de laatste jaren in het buurtcentrum werkte, ze heel warmhartig is, ze ervan houdt bagatellen op te lossen en daar geen vergoeding voor vraagt,  is ze door haar buren en naasten omgedoopt tot ‘dorpshoofd’. In feite gaat het hier niet om een dorp maar wel een buurt. Hoewel deze wijk naast het Tiantanpark ligt mist Han Jianqu er het meest rudimentaire comfort van de beschaafde stad.

Nu leven daar nog vijftien families. De grootste woning is niet groter dan 15 m2. De woningen hebben geen wc, de bewoners moeten naar de publieke wc’s: die liggen op meer dan 200 meter buiten de hutong. Voor ieders gemak is de riool voor het huis dé plaats geworden waar men zijn kamerpot uitgiet. Elke morgen komt eenieder met zijn kamerpot naar buiten, giet hem uit in de riool, keert terug naar binnen om hem met water te vullen, hem zorgvuldig te spoelen en in de riool uit te gieten.

Ondanks het gebrek aan comfort is Jianqu, zoals ze zelf beweert, ‘ heel tevreden met haar lot’. Ze vertelt: “Vroeger was er geen veilige gasverwarming noch warm water, er was geen gelegenheid om te douchen. Op een dag deed ik de stoof eens branden en ben ik bijna gestikt.”
In de kleine woonruimte was er ook geen mogelijkheid om een afzuigkap te installeren, de keukengassen verspreidden zich dus overal en de olie, die zich over de jaren accumuleerde, heeft zich diep in de muren vastgezet. De oorspronkelijke kleur van de muren is niet meer  te raden want de muren zijn bedekt met een dikke, vettige, zwarte laag.
Boven het fornuis hangt precies een bekertje: het is een lampje helemaal  bedekt met olie en as. Tijdens het interview werpt Jianqu versneden groene lenteui in de wok, een oliewasem vult het kamertje in een mum van tijd. Gegrepen door de rook nijpt ze haar ogen dicht en begint te hoesten. Verstikking is niet het grootste probleem, het krot heeft gaten in het plafond boven het fornuis. Indien het regent zit er voor Jianqu niets anders op dan met de ene hand een paraplu te openen en met de andere hand in haar wok te roeren.
’s Winters, als het heel koud is, het gas bijna op is en ze een suddergerechtje of een gefrituurd gerechtje wil eten, is ze de wanhoop nabij. “ Zodra het winter is maak ik baozi, jiaozi, van die dingen die op een klein vuurtje worden klaargemaakt”.