Pleindansen (2)

Pleindansen heeft zoals eerder gezegd zijn eerste roots in het Oude China. Een encyclopedie die tijdens de Periode van Lente en Herfst (770-475 v.C) werd gecompileerd, maakt reeds melding van dansen die tweeduizend jaar vroeger werden uitgevoerd. Mensen voerden toen reeds langzame dansen uit met als doel hun spieren te versterken. Periodes van langdurige regen hadden immers tot gevolg dat de mensen binnen moesten blijven. Lange immobiliteit leidde tot gewrichtsstijfheid en zelfs gewrichtspijnen. De langzame dansbewegingen hadden daar een positief effect op. Dansen stimuleerde ook de eetlust, verstevigde de beenderen en verjaagde vermoeidheid!

Gaandeweg gingen de mensen hun dansen opluisteren met kostumes en rekwisieten.

Pleindansen zoals het nu wordt uitgevoerd, gaat terug tot de Grote Sprong Voorwaarts (1958-1961).
De mensen werden toen aangespoord om lichamelijke activiteiten die ze normaal binnenshuis doen, samen met anderen op publieke plaatsen uit te voeren.
Jaren later, tijdens de Culturele Revolutie, werden de jongeren naar het platteland gestuurd. Daar maakten ze kennis met de yangge volksdans die toen heel populair was in het rurale China, vooral in het Noorden.
In het begin werden deze dansen uitgevoerd ter gelegenheid van belangrijke agrarische festiviteiten. Naderhand ging de CCP de yangge volksdans gebruiken als propagandatuig. In tijden van hongersnood zouden deze dansen de spanningen tussen het volk en de Partij verlichten. Nochtans werden ze, samen met andere traditionele expressievormen,  in de meest repressieve jaren van de Culturele Revolutie verboden. Daarna, na 1976, kwamen ze opnieuw in zwang.
In het midden van de jaren 1990 werden ze dan uiteindelijk het voorrecht van (te vroeg) gepensioneerde vrouwen!

Zo een groep vrouwen zien dansen maakt me altijd blij: Chinezen kennen de kunst om met kleine dingen gelukkig te zijn!

Vorig jaar bracht ik, samen met mijn Chinese vriendin Zhouzhou, een weekje door in haar geboortestad Shizuishan. Het stadje ligt in Noord China,in de provincie Ningxia.

Na het avondeten gingen we graag de stad in om daar wat rond te kuieren;  in China zijn de meeste winkels tot tien uur open. We kochten dan een sjaal voor jiejie, Zhouzhou’s oudere zus, of ijsjes voor de kids. Leeggelopen straten vroeg in de avond of op zondag,  kent China niet. Chinezen zijn straatlopers; er is daar is altijd wat te beleven…

Op zo’n zwoele lenteavond, tijdens onze avondwandeling, hoorden we muziek, ze werd steeds hoorbaarder. We naderden een mooi verlicht plein en zagen ontelbare koppels, vooral vrouwenkoppels, enthousiast en lachend dansen. Opeens werd ik door een vrouw aan de arm  getrokken en daar begonnen we samen te dansen! De vrouw was blijkbaar heel fier dat ze een laowai, een vreemdelinge, op het plein had getrokken om er een dansje te doen. Natuurlijk moest ik haar nieuwsgierigheid bevredigen en al haar vragen beantwoorden want laowai’s zijn daar schaars: ik heb er in één week niet één gezien!
Het was een leuke ervaring, het gaf me een goed gevoel: Chinezen kunnen zo opgaan in kleine pleziertjes. Pleindansen is daar één van.

Pleindansen is in de Volksrepubliek China heel populair, vooral bij vrouwen van middelbare leeftijd en gepensioneerden. Dit betekent niet dat die vrouwen al oud zijn; de pensioengerechtigde leeftijd begint bij sommigen reeds op vijftig jaar! Volgens CCTV, China’s officiële Tv-zender, zouden er meer dan 100 miljoen beoefenaarsters van pleindansen zijn.

Deze praktijk heeft haar roots zowel in het oude als in het moderne China.

In de Songdynastie (960-1279) werd pleindansen reeds uitgevoerd op publieke stadspleinen.
Ook tijdens de Culturele Revolutie werd er gedanst; het waren toen volksdansen zoals de yangge 秧歌. Ze hadden een propagandistisch karakter.

De muziek waarop de pleindansers zich uitleven is gevarieerd. Het zijn meestal populaire Chinese liedjes, zowel hedendaagse als historische.
Het hedendaagse pleindansen startte in het midden van de jaren 1990 toen vrouwen, tot pensioen gedwongen, zichzelf een bezigheid zochten. Dit leidde soms tot controverse vanwege klachten van geluidsoverlast door de bewoners van de omringende appartementen.

De dansers komen  ’s morgens vroeg of na het avondeten samen. Ze dansen in parken, op pleinen en zelfs in de metro, daar waar ze genoeg plaats hebben.
De groepen variëren in omvang van een tiental leden tot vele tientallen leden. Elke groep heeft een leidster die de leden een smalle bijdrage vraagt voor de muziek. De muziek komt meestal uit een draagbare cd speler met luidsprekers op wielen…

Mensen zijn hogere primaten die graag samenleven. Dit doen ze volgens hun gelaatskleur, hun nationaliteit, hun morele waarden, hun karakter, hun sociale status, hun geloof, hun beroep, hun hobby’s enz. Ze worden op die manier in groepen verdeeld.

Een Chinees idioom zegt: dieren verenigen zich naar hun soort, mensen verdelen zich naar hun kolonie, wat betekent dat mensen samenkomen op basis van hun hobby’s, ambities, levensstijl…
Sinds enkele jaren is de Chinese woordenschat een nieuwe affix ( niet zelfstandig element dat aan een grondwoord of stam wordt toegevoegd) rijker. De affix duidt op een groep mensen met identieke karakteristieken. Het affix is “kolonie”.

Hieronder volgen enkele voorbeelden:

De duimkolonie 拇指族 muzhizu: daartoe behoren degenen die onophoudelijk bezig zijn met beide duimen op hun smartphone te tikken

De pendelkolonie 钟摆族 zhongbaizu: dit zijn mensen die in een stad werken maar in een andere stad wonen

De kolonie van hen die aan hun ouders knagen 啃老祖kenlaozu: dit is de naam van de kolonie volwassenen die niet werken noch studeren en afhankelijk zijn van hun ouders. Ze zijn tussen 23 en 30 jaar

De kolonie van ‘jong voorkomen’ 装嫩族 zhuangnenzu: ze zijn reeds in de dertig maar zien er slechts twintig uit en hebben veel geld. Ze dragen slechts jeans van bekende, dure merken, teeshirts en old school baskets en ze hebben het laatste iPhonemodel

Een interessante kolonie is de mierenkolonie 蚁族 yizu: dit zijn de afgestudeerden/universitairen, heel groot in aantal, die in erbarmelijke levenscondities leven en tegelijk een carrière proberen uit te bouwen

De ‘koloniewoorden’ groeien nog steeds in aantal, ze ontstaan op internet of in krantenartikels, net als alle andere neologismen.

Het Chinees is wel degelijk een bloemrijke taal!

Chinezen zitten echt wel vol contradicties.
Ze zijn ongelooflijk bijgelovig. Bijvoorbeeld: het gebruik van het cijfer ‘vier’wordt, om redenen van onheilspellende homofonie, zorgvuldig vermeden, in het bijzonder in nummerplaten. Dit komt omdat de uitspraak van het karakter ‘vier’, ‘si’ in ’t Chinees, klinkt zoals een ander ‘si’ karakter, dat ‘dood’ betekent.

Het is dan wel verwonderlijk dat ze sinds enkele jaren het ‘si’ (dood) karakter dolgraag na een werkwoord of een adjectief plaatsen om een gevoel,een gemoedstoestand, een behoefte enz. op een interessante manier te overdrijven.
Enkele voorbeelden. Bij warm weer klagen de mensen dat het ‘doodheet’ is.
Zit de metro overvol, wat in Beijing meestal het geval is, dan zeg je dat je in de metro ‘doodopeengepakt’ bent.
Heb je een tegenslag? Dan ben je ‘doodnijdig’.
Schrik je van iets dan ‘schrik je je dood’.
Heb je veel werk dan ben je ‘doodmoe’. Heb je integendeel niets te doen, dan ‘verveel je je dood’.
Wanneer je honger hebt, zeg dan ‘ik sterf van de honger’. Maar pas op: eet niet teveel zoniet ben je ‘doodvol’.
Ook mag je spreken van ‘doodbekommerd’ zijn, of van ‘doodnerveus’ zijn.

Ook wij gebruiken wel het woord ‘dood’om de grenzen van de waarheid te buiten te gaan.

Interessant is dat je ‘si’ ook kan gebruiken na positieve gevoelens. Het funeste Chinese karakter is dan gelijk aan onze Vlaamse ‘kei’.
Chinezen zijn ‘doodblij’ met een cadeau, ‘doodgelukkig’ met goede punten op een examen, ‘doodontroerd’ bij het beluisteren van een mooie plaat…

De Chinese taal evolueert heel snel, woorden veranderen van betekenis. De grootste bron van neologismen en nieuwe zegswijzen is internet. Soms  verwarrend als je een tekst moet vertalen en een woord of zegswijze tegenkomt die niet alledaags is…

Op het Chinese internet circuleert een interessant artikel over de kunst om heel oud te worden. Het is een interview van een 111 jaar oude man die ons in vijf slagzinnen vertelt hoe je honderd jaar (en meer!) kan worden.

Zhou Youguang, geboren in 1906, viert over een maand zijn honderdenelfde  verjaardag! Heel merkwaardig  is dat hij verschillende levens heeft geleid.

Zhou is de uitvinder van het pinyinsysteem, het officiële transscriptiesysteem van Chinese karakters in het Latijnse schrift.

Vóór zijn vijftigste gradueerde Zhou in economische wetenschappen, werd nadien expert in financiën en tenslotte hoogleraar in economie.
Na zijn vijftigste veranderde hij van beroep: hij werd linguïst. Hij besteedde drie jaar aan de uitvinding van de “hanyu pinyin” , de transcriptie van de Chinese karakters. Hij werd “de vader van de pinyin” genoemd. Verrassend is dat hij twee maal Einstein ontmoette.

Na zijn honderdste begon hij boeken te schrijven en gaf ze uit. Nu is hij dus bijna 111 jaar en blijft hij toch verder schrijven; hij is  heel helder van geest, zijn ogen zijn niet achteruitgegaan, hij eet en drinkt alles en is hij in superconditie!

Wanneer hij het heeft over lang leven resumeert hij het in amper vijf zinnen: aan de hand daarvan leert hij je hoe je ouder wordt dan honderd!

Eerste zin: een mens gaat niet kapot van de honger maar eet zich kapot; ik neem nooit voedingssupplementen!
Ik neem nooit voedingssupplementen, mensen geven er mij maar ik gebruik ze niet. Ik herinner me dat ik vroeger in Shanghai een dokter had die me vertelde dat de meeste mensen niet doodgaan van honger maar zich “doodeten”, dat junk food niet goed is voor het lichaam en dat men van de meeste dingen die men op een banket eet, moet braken.

Een volksspreuk zegt: ”ziekte komt het lichaam binnen langs de mond”. Hypertensie, te hoge cholesterolwaarden, diabetes, zijn die niet hap na hap ons lichaam binnengekomen? Ons lichaam heeft dat niet nodig, we brengen ons leven in gevaar. We moeten onze goede gezondheid blijven bewaren. Eet dus niet teveel vleesschotels, geen gefrituurd vlees maar eet wel eieren, groene groenten, een beetje melk en tofoe. Wat de eieren betreft: een per dag  en ook een grote kop zwarte thee.

Tweede zin: om je leven zo lang mogelijk te maken, word niet kwaad, wat er ook gebeure!

Al het materiële bekijk ik cool. In de boeddhistische leer staat dat indien je teveel belang hecht aan het materiële, je geest eronder zal lijden. Vele jaren terug leed ik aan insomnia. Tijdens de Culturele Revolutie werd ik naar het platteland gestuurd, daar genas ik ervan. Tot op heden heb ik er geen last meer van. Mijn kompaan en ik geloofden in de oude spreuk: “ De oude man verloor zijn paard maar uiteindelijk draaide alles goed uit”. Daar op het platteland, tijdens de Culturele Revolutie, leerde ik ook nooit te wanhopen, nooit in woede uit te barsten.

Wil je lang leven, doe dan aan zelfcontrole, straf jezelf niet wegens de fouten van een ander!

Derde zin: hoe eenvoudiger je leeft, hoe beter!

Mijn huidige manier van leven is eenvoudig: ik slaap, eet, lees en schrijf artikels. Elke maand laat ik een artikel verschijnen  in een dagblad, een essay.

Wat eten en drinken betreft: ik eet vooral eieren, groenten, melk en tofoe. Ik kleed mij heel eenvoudig, ik heb niet de gelegenheid de mooie kleren die ik soms cadeau krijg te dragen: als ik uitga zou ik er mij niet vrij in voelen. Ik reis ook niet maar blijf liever thuis te zitten schrijven, theedrinken, lezen om mijn persoonlijkheid te ontwikkelen en mijn ware natuur te ontplooien.

Vroeger dacht ik dat niet oud zou worden omdat mijn gezondheid toen niet optimaal was: ik deed TBC op en was melancholisch. Toen ik trouwde, zocht mijn moeder in ’t geniep een fortune teller op die haar zei dat mijn vrouw op haar vijfendertigste zou sterven, wat ons deed lachen. De waarzeggers voorspelling was wellicht niet fout maar we bogen het lot om door preventief onze levenswijze grondig te veranderen.

Onze leefregels zijn: niet overmatig en ongedisciplineerd eten, niet roken, geen alcohol drinken tenzij wat bier.
Toen we vroeger gasten ontvingen boden we wel sigaretten aan, hele goede, en nodigden de gasten uit tot roken, zelf rookten we niet. Je moet breed van geest zijn, dat is heel belangrijk in het leven!

Vierde zin: voor bejaarden dring ik aan op het naleven van de “doctrine van de drie neen”  

Deze zijn: 1° maak geen testament op: harmonie in de familie
2° vier geen verjaardag: je vergeet je leeftijd
3° vier niet Nieuwjaar (maan Nieuwjaarsfestival): je leven moet best wat kleurloos blijven

Hoe eenvoudiger je dagelijkse leven des te beter, hoe minder je verlangt des te beter.

Vijfde zin: in het echtelijke leven moet je streven naar “drinken op wederzijds respect in het huwelijk”.

Mijn vrouw Zhang Yunhe (93 jaar) en ik hebben heel ons leven, ’s morgens en ’s avonds, thee gedronken. Ik hou van koffie, zij drinkt liever groene thee, we “drinken op wederzijds respect”.

Onze theorie is dat het huwelijk niet alleen uit liefde moet bestaan maar ook uit respect.
Zowel bij het drinken van thee als van koffie heffen we beiden het glas en dit ons leven lang. Dit lijkt maar een detail maar het is heel zinvol, het verhoogt de aantrekking in het dagelijkse leven, het verhoogt de stabiliteit van het familiale leven. Dit wederzijdse respect is een traditie, het komt uit vroegere tijden, het heeft veel zin.
Wees elke dag vrolijk, voor een gezond lichaam en een gezonde geest. Indien je integendeel om de haverklap met elkaar ruziemaakt of vecht is er niet alleen geen vrolijkheid maar schaad je je gezondheid.

In de wereld gaan allerhande dingen niet vanzelf. Indien je leed ondervindt, onderga het dan, een beetje, daar is niets buitengewoons aan.

Wees breeddenkend,maak je niet kwaad, de meeste familiale zaken zijn maar onbenullige zaken.

Chinezen zijn dol op historische films; ze zijn heel fier op hun geschiedenis en hun eeuwenoude beschaving. Open in China de TV en je zult zeker een zender vinden waar je je opgekropte aggressieve gevoelens de vrije loop kunt laten gaan: moord door vergiftiging of gewelddadige moord, overspel, oorlogen en vechtpartijen…noem maar op. Tot hiertoe was dit allemaal wel interessant op historisch vlak maar de kostuums waren soms schreeuwerig van kleur en de opmaak van de acteurs was meer grime dan opmaak.

Een nieuwe TV-serie maakt veel ophef in China, ze heet Nirvana in Fire (琅琊榜 , Langya Bang).

Zowel de prachtige, verfijnde kostuums in zachte kleuren als het decor stralen een soort unieke Chinese schoonheid uit. Vele scènes zijn net Chinese landschapsschilderijen, in ’t Chinees heet dat “shan shui”, bergen en waterpartijen.

De handelingen van de personages weerspiegelen de manier van handelen van de Chinezen uit de oudheid zoals bijvoorbeeld de lichaamshouding bij het lopen en de manier van groeten.
De serie roept bij veel jonge mensen sterke Chinese gevoelens op en daarbij ook een gevoel van trots.

Het succes is zo groot dat ook Zuid-Koreaanse en Taiwanese televisiestations “Langya Bang”, dit is de Chinese naam van de serie, op de markt brachten!

De plot is boeiend, het verhaal speelt zich af in de zesde eeuw.

De Noordelijke Wei en de Zuidelijke Liangdynastieën zijn in oorlog. De Liang oppercommandant, Lin Xie, zijn 19-jarige zoon, Lin Shu en het Chiyan leger verslaan de Wei. Maar de Chiyan, verzwakt door de oorlog enerzijds en slachtoffer van een kuiperij door poltitieke rivalen anderzijds, worden op bevel van de keizer afgemaakt. Ze werden valselijk beschuldigd van een opstand voor te bereiden, samen met de kroonprins Qi. Deze laatste wordt, samen met leden van de Linfamilie, onrechtvaardig gedood. De moeder van Qi en Lin Shu’s moeder plegen zelfmoord.

Lin Shu overleeft maar is vergiftigd door het “Gif van de Bittere Vlammen”, een gif dat hij heeft opgedaan tijdens het strijden. Hij wordt daarvoor behandeld maar houdt er een zwakke constitutie aan over. Hij bedenkt zijn wraak op degenen die verantwoordelijk zijn voor de moord en de zelfmoord van zijn naasten. Twaalf jaar later keert hij terug naar de hoofdstad onder de naam Mei Changsu. Daar bewijst hij dat, ondanks een zwakke gezondheid, hij een geniaal idee heeft….

De TV-serie bestaat uit 54 afleveringen. Je kunt ze gratis bekijken op internet. De ondertiteling is in het Engels, Frans, Italiaans…in totaal 18 talen!
Een aanrader aan al  diegenen die zich willen verdiepen in de Chinese geschiedenis en cultuur!

Kleine mensen boeken, 小人书xiaorenshu, zijn prentenboekjes (aanvankelijk voor kinderen bedoeld) van bekende, klassieke Chinese en buitenlandse romans in gecondenseerde vorm.

De  belangstelling voor de xiaorenshu kende een piek tussen 1955 en 1965: er was weinig vraag naar Chinese schilderijen en de kunstenaars tekenden zulke boekjes om hun inkomen te verhogen.
Het leven in het China van de jaren 1950-60 was eentonig: er was geen internet, er waren geen tekenfilms. Voor de kinderen was het lezen van kleine mensenboekjes zowat de enige vorm van ontspanning en plezier. Niet alleen voor de kinderen maar ook voor jonge mensen en volwassenen was het een bron van ontspanning. In die tijd was China van de rest van de wereld afgesloten, de boekjes waren een open venster op de buitenwereld.

Deze boekjes werden al snel razend populair. Maar niet iedereen had genoeg geld om ze te kopen en zo ontstonden er “uitleenstalletjes”. Ze waren dikwijls rudimentair zoals bijvoorbeeld een luifel aan een straatmuur. Van binnen rustte dan een plank van ruw hout op enkele bakstenen, een uitnodiging om, bij het lezen, even te gaan zitten. In de “bibliotheek” waren de boekjes uitgestald op een grote houten plank. Soms waren koorden tussen de muren gespannen, daar hingen ook boekjes over, netjes naar onderwerp geschikt.Om te voorkomen dat de boekjes snel bezoedeld zouden worden, werden ze gekaft. Daarop werd, met een penseel, de titel van het boek geschreven. Mooie, netjes geschreven karakters weerspiegelden het cultureel niveau van de eigenaar van het stalletje.

Meestal waren het kinderen uit de buurt die kwamen lezen maar er kwamen ook volwassenen.
Het uitlenen van kleine mensen boekjes was heel goedkoop, je kon ze ter plaatse lezen voor 1 fen (de Chinese fen is de laagste munteenheid, 1 fen is nu+/- 1,3 eurocent). Je zocht een exemplaar uit en ging zitten lezen op de houten plank; wanneer je het boekje uitgelezen had, ging je het boekje aan de “bibliothecaris” teruggeven en betaalde je hem 1 fen.
Nam je het boekje liever mee naar huis dan betaalde je 2 fen per dag. De eigenaar schreef dan zorgvuldig je naam, je adres, de titel van het boekje op in een schrift. Na betaling nam je het boekje mee naar huis, ’s anderendaags bracht je het terug. Een borg geven hoefde niet, alles gebeurde op basis van vertrouwen…

Dit literair genre geraakte in verval tijdens de Culturele Revolutie.

Enkele jaren geleden kon je zulke boekjes nog enkel op de prondelmarkt vinden. Liu Yanbo, die sinds zijn jeugd door de boekjes gefascineerd is, houdt op Panjiayuan, Beijings grootste prondelmarkt, een stalletje met meer dan 100.000 verschillende titels. Op het paneel boven de deur staat geschreven: “The library of Xiaorenshu”. Veel oude boekjes zijn, ter bescherming,  met plastiek overtrokken. Voor velen betekenen de boekjes een jeugdherinnering. Liu zegt dat deze boekjes deel uitmaken van de Chinese cultuur en dat ze een unieke soort kunst zijn, zoals de Peking Opera.

Nu worden ze herdrukt: ik kocht in Beijing Hong Lou Meng, de meest geliefde roman van de Chinezen.

Een leuke manier om een kind te introduceren in de fascinerende wereld van de Chinese literatuur…

Ben je in Parijs en heb je zin om écht Chinees te eten? Laad dan op je smartphone de nieuwe app’ van de site van de Chinese gemeenschap in Parijs! De app’ heet: New Savour.

Hij selecteert vijftien Chinese resto’s op hun authenticiteit.

Ik laat jullie kennismaken met de vijf eerste van het klassement.

1. 友滋友味 Resto des Amis

Specialiteit: keuken van Sichuan en hotpot

1 Rue Dulac, 75015 Paris
+33 9 51 79 00 43: +33 6 25 46 08 06
Sluitingsdag: zondag

吴记斗牛

Specialiteit: hotpot en barbecue

34 Rue de Joinville, 75O19
+33 9 51 88 14 58

3. 好一家私房菜 Chez Ding

Specialiteit: keuken van Sichuan

15 Rue Lamartine, 75009 Paris
+33 7 63 19 83 65

4. 三儿家 Chez Trois

Specialiteit: keuken van Beijing

9 Rue Denoyez, 75020 Paris
+33 1 81 29 42 09

5. 董氏豆腐坊 Best tofu

Specialiteit: beignets, gestoomde broodjes (baozi), ontbijt

9 Bd de la Villette, 75010 Paris
+33 1 42 06 80 84
Sluitingsdag : donderdag

慢慢吃！manman chi! Eet smakelijk!

Vijftig jaar geleden, in Mei 1966, brak in China de Grote Culturele Revolutie uit. Ze zou tien jaar duren.

Een van de eerste slachtoffers van de Culturele Revolutie was de schrijver Lao She, wiens courtyard ik vorige maand opnieuw bezocht. Zijn woning is een eenvoudige en charmante siheyuan, verborgen in een hutong dichtbij de drukke Wangfujingstraat.

Lao She was een vooraanstaand intellectueel. Hij gaf les aan o.a.de universiteit van Jinan (Shandong) en ook in Londen. In werkelijkheid droomde hij slechts van een eenvoudig bestaan, een  ‘normaal’ leven met vrouw en kinderen.

De 4 meibeweging zou de koers van zijn leven veranderen. Zei hij zelf niet: “The 4th May Movement gave me a new spirit and a new literary language. I’m grateful to the May 4^th Movement as it allowed me to become a writer”. Hij werd niet alleen een schrijver maar ook de voorzitter van de schrijversvereniging; hij was dus een ‘gevaarlijke’ intellectueel…

Wat was deze 4 Mei beweging en welk culturele impact had ze?
De 4 Mei Beweging was een intellectuele revolutie en een sociopolitieke hervormingsbeweging die in China plaatsgreep tussen 1915 en 1921.
De beweging was gefocust op de nationale onafhankelijkheid, de emancipatie van het individu en de heropbouw van maatschappij en cultuur. Deze beweging wordt soms vergeleken met de Renaissance in Europa en wordt aangezien als de Chinese tegenhanger van de Russische Oktober revolutie.

In 1915, als reactie op de Japanse infiltratie in China, begonnen jonge intellectuelen, onder invloed van het tijdschrift “New Youth” (Xinqingnian), acties te voeren voor de hervorming en de versterking van de Chinese maatschappij. Daarbij vielen ze het traditioneel Confucianistisch gedachtegoed aan en promoveerden ze Westerse ideeën als democratie en wetenschap. Hun streven naar liberalisme, pragmatisme, nationalisme, anarchisme en socialisme botste met de traditionele Chinese filosofische, religieuse, sociale en politieke instituties.
Een ander heel belangrijk aspect van de beweging was het voorstel tot een nieuwe, natuurlijke  schrijfstijl  in spreektaal (baihua) ter vervanging van de tweeduizend jaar oude klassieke wenyan stijl.

Deze patriottische gevoelens en de ijver naar hervorming culmineerden in een incident op 4 Mei 1919. Die dag hielden meer dan 3000 studenten uit 13 universiteiten van Beijing een massademonstratie tegen het Verdrag van Versailles dat de vroegere Duitse concessies in Shandong naar Japan wou transfereren. De toestemming van de Chinese regering aan dat akkoord maakte de studenten zo woedend dat ze het huis van de minister van communicatie in brand staken. De demonstraties duurden weken en spreidden zich over het hele land. In grote steden werden Japanse goederen meer dan twee maanden  geboycot. Op 5 juni begonnen in Shanghai handelaars en werklui te staken, uit solidariteit met de studenten.
De regering, die geconfronteerd werd met een steeds grotere ontevredenheid van de publieke opinie, gaf uiteindelijk toe: drie pro-Japanse ambtenaren werden ontslagen, het kabinet trad af en China weigerde het vredesverdrag met Duitsland te tekenen.

Als belangrijk deel van de 4 Mei Beweging greep een campagne plaats om het gewone volk te bereiken: massa samenkomsten doorheen het land en meer dan 400 publicaties zouden een nieuw gedachtegoed verspreiden. De gevolgen daarvan waren: vervalen van de traditionele waarden en van het familie-systeem, emancipatie van de vrouw, literatuur in volkstaal, gemoderniseerde intelligentsia…
De beweging leidde tot een succesvolle reorganisatie van de Nationalistische Partij (Guomindang) en stimuleerde ook de stichting van de Chinese Communistische Partij.

Maar de mooiste volbrenging van de 4 Mei Beweging is volgens mij de opvoeding van de massa. In die tijd waren lezen en denken immers voorbehouden aan de elite. De leiders van de Nieuwe Culturele Beweging, een andere naam voor de 4 Mei Beweging, wilden de wenyan literatuur, de literatuur in het klassiek Chinees, vervangen door een baihua literatuur, een literatuur in de volkstaal.
En daar droeg Lao She, samen met andere schrijvers als Lu Xun en Mao Dun, veel toe bij.
Door middel van hun novellen en romans werden de idealen van de nieuwe beweging wijd verspreid.

De zwakheid en de stagnatie van China zouden vervangen worden door nieuwe waarden die het ontstaan van een nieuw, modern China mogelijk zouden maken.

Ben je in de Parijse Marais, heb je reuze honger en eet je graag pikant? Loop dan snel naar “Deux fois plus de piment”, een Chinees eettentje waarvan de eigenaars Sichuanezen zijn.

In China zijn de vrouwen uit Sichuan beroemd om hun schoonheid en om hun warm temperament voornamelijk de vrouwen uit Chongqing. Men beweert dat dit komt door de pikante gerechten die ze eten. De Chinezen gebruiken dan ook de term “hot”,辣om een mooie, temperamentvolle vrouw te beschrijven!

De meisjes die in dit eettentje opdienen mogen zeker ook als “hot” bestempeld worden. Ze spreken standaard Chinese en Frans zonder accent! Top!

Hier geen kitscherig decor met aquarium, kleverig tafelkleed en poesje dat met zijn pootje zwaait maar wel een minimalistische inrichting met tafels in formica en enkele Chinese gebruiksvoorwerpen aan de muur.

Dit eettentje mag zeker tot de “echte” Chinese restaurants worden  gerekend. Er werd toch een kleine toegeving aan onze tere smaakpapillen gedaan: bij de bestelling wordt je gevraagd in welke mate het eten pikant mag zijn: graad 1 tot 5.
De baas waarschuwt zijn klanten: “Piment kunnen buikpijn en diarree veroorzaken. Gebruik ze met mate. Smakelijk.”

Pikante kip, rund met piment en azijn, varkensvlees met prei, pikante vissoep, aubergines, tofugerechten…alle geserveerd met een kom rijst. Geen enkele schotel kost meer dan 10 euro.
De menuutjes zijn met de hand geschreven op een geplooid stuk karton en opgesteld in het Frans. Chinese gasten, en die dag waren er tamelijk veel, krijgen stellig een menu in Chinese karakters.
Ik at de “poulet impérial”, in ’t Chinees 宫保鸡丁, gongbaojiding. In tegenstelling met andere Chinese kipgerechten zijn er in dit gerecht geen stukjes been te vinden (de Chinezen hakken hun hele kippen in stukken zonder ze te ontbenen, ze houden ervan aan de botjes te zuigen).

De kip is matig pikant en wordt opgediend met een grote hoeveelheid peanuts. De “keizerlijke kip” was lekker, de rijst ook. Mijn jasmijnthee lag los in het glas, zoals het in China hoort.

Een authentiek Chinees adresje waar je best vooraf reserveert.

Deux fois plus de piment
33, rue Saint-Sébastien
75011 Paris
+33 1 58 30 99 35