San Bei Ji is een kipgerechtje dat ik in Beijing leerde kennen. Het is heel eenvoudig klaar te maken en smaakt…heerlijk!

San Bei Ji, letterlijk drie cup kip, is een traditioneel gerecht uit Taiwan.
Kippenboutjes worden zacht gegaard in een mengsel van soyasaus, kookwijn en sesamolie, van elk één cup, vandaar de naam.

Ingrediënten (2personen)

750 gr kippenbouten, gehalveerd
¼ cup lichte soyasaus
¼ cup kookwijn
¼ cup sesamolie
een tiental fijngesneden gemberplakjes
een bos Thaïse basilicum
arachideolie

Methode

1. Leg de kipstukken in een pan, vul de pan met water tot alle stukjes bedekt zijn.
2. 
   Breng traag aan de kook en schuim af; laat 10’ sudderen.
   Giet de kip in een vergiet en spoel met koud water.
3. 
4. Verhit arachideolie in een wok, voeg gember toe en sauteer een minuutje.
   Voeg de drooggedepte kippenboutjes in de wok en sauteer 1’ op hoog vuur.
   Voeg 1 eetlepel kookwijn en 1eetlepel soyasaus hieraan toe en sauteer 2’ tot de kip mooi bruin is.
5. Breng de inhoud van de wok in een slow cooker over samen met de rest van de kookwijn, de soyasaus en de sesamolie.
6. Gaar de kip op slow cook gedurende een half uurtje tot de saus ingekookt is.

Voeg de basilicum toe, roer om, en dien op met jasmijnrijst.

Ik ontmoette de schrijver A Yi reeds twee maal, telkens in Bejing, telkens tijdens het Bookworm Literary Festival.

De tweede keer was vorig jaar; vol enthousiasme kocht ik toen zijn net naar het Engels vertaalde roman: A Perfect Crime.

A Yi is een speciale figuur. Introvert, nederig en wat afstandelijk.
A Yi (echte naam Ai Guozhu) werd in 1976 geboren. Hij werkte als politie officier, later als uitgever. Zijn droom was schrijver te worden. Hij startte daarmee toen hij 32 jaar was.
Op zijn blog postte hij korte verhalen. Zijn eerste collectie kortverhalen, Grey Stories, werd in 2008 uitgegeven. Daarop volgde The Bird Saw Me, een andere reeks kortverhalen in 2010 gepubliceerd.
In die kortverhalen ontwikkelde hij zijn bizarre literaire stijl en zijn onsentimentele kijk op de wereld.
Daarop volgden nog andere werken als Guaren en  Now, What shall I Do Next?
A Yi is heel populair in een selecte groep lezers en schrijvers maar hij heeft nog geen wijder lezerspubliek, dit is heel waarschijnlijk te wijten aan de darkness van zijn onderwerpen…

A Perfect Crime is zijn eerste boek dat naar het Engels vertaald is.

Op een gewone dag in een provinciestad in China, doet een zich vervelende hogeschool student zijn dagelijkse bezigheden. Maar tegelijk plant hij een moord, een onmeedogende moord: die op zijn ‘enige vriend’, een getalenteerde violiste. Hij lokt haar naar de flat die hij deelt met zijn tante, wurgt haar, steekt haar lichaam in de wasmachine en ontvlucht de stad. Begint dan een gevaarlijk kat- en muisspel…

A Perfect Crime is een visie op China’s hart van de duisternis (waarbij de wanhoop een rurale arme als het hoofdpersonage in zijn val weet te lokken). Tegelijk is het ook een briljante excursie in het claustrofobe rijk van de klassieke horror en suspense.
A Yi onthult, met uitzonderlijke tonale controle, de psychologische achtergrond die het ons mogelijk maakt deze gewelddadige akt zin te geven. De moord is slechts begaan als een intellectuele uitdaging om de dagelijkse verveling te verlichten.

Met deze roman maakt A Yi zijn lezers vertrouwd met een, voor de Westerse lezer, onbekend China.

A Perfect Crime
A Yi
Vertaald door Anna Holmwood
Oneworld Publications, 2015
ISBN 978-1-78074-705-7

Eat Drink Man Woman, in ‘t Chinees 饮食男女, is de titel van de prachtige Taiwanese film van Ang Lee die in 1994 uitkwam. Een ode aan het lekkere eten en aan de familie. Een film die een groot succes kende.

饮食男女 is ook de Chinese naam van een eettent in het 10° arrondissement van Parijs. In het Frans heet het “La Taverne de Zhao”. Het is een pretentieloos restaurantje dat zijn klanten wil inwijden in de streetfood van Xi’an, de vroegere hoofdstad van China, gelegen in de provincie Shaanxi.
Mijn Chinese vriendin Zhou Zhou die in Beijing woont en heel selectief is als het op eten en resto’s aankomt, zweert bij de xiaochi 小吃, de snacks, van Xi’an.
Een goede reden dus om er te lunchen tijdens een tripje naar Parijs.
Dit deden we dit weekend en we waren…in de wolken. Een échte Chinees die geen toegevingen doet aan de westerse smaak; een Chinees die didao 地道ofte pure, typische gerechten serveert is zo zeldzaam!

We kwamen aan en werden vriendelijk verwelkomd door jonge Chinezen die nog hun moedertaal kenden.
Onze keuze viel op drie typische gerechtjes: liangpi, chinese hamburgers en een potgerecht.
Liangpi 凉皮 zijn ietwat doorschijnende noedels die koud als salade worden geserveerd. Ze krijgen een topping van fijn gesneden komkommer en worden met een pikante of een sesamsaus op smaak gebracht. We kozen voor het laatste en vochten bijna om het laatste sliertje!

De Chinese hamburger of roujiamo 肉夹馍 is een zalig broodje uit Baiji met een vulling van in draden getrokken varkensvlees. Ook dat was heerlijk van smaak en sappig. We bestelden zelfs een tweede portie…

Ons potgerecht shaguo 砂锅 bestond uit een soep met rijstnoedels, gedroogde tofusliertjes en heel veel groenten. Het was piping hot!!! Een heerlijke gezonde winterschotel.

Buiten deze drie specialiteiten serveert men er ook meer algemeen traditionele gerechtjes.

Het publiek bestond uit Fransen maar ook veel Chinezen, altijd een goed teken.
Dit eettentje is een must als je op zoek bent naar typische Chinese gerechten in Parijs.

La Taverne de Zhao
49, rue des Vinaigriers
75010 Paris

In China bloeit niet alleen de economie, ook de Chinese woordenschat groeit gestaag. Nieuwe woorden ontstaan op het internet en maken van het Chinees een nóg bloemrijkere taal.

Een van die nieuwe woorden is: Shenshou Dang 伸手党 iemand die, in plaats van zelf dingen op te zoeken, de anderen lastig valt door hen te vragen het voor hem te doen.

Een voorbeeld: A. “Wat betekent ‘aforisme’?”.
B. “Komaan, zoek het op, het is moeilijk uit te leggen”.
A. “Zoek het voor mij op”.
B. “Wat ben je een shenshou dang”.

Het woord shenshou dang heeft zijn ontstaan te danken aan de website lmgtfy.com (let me Google that for you). Deze site werd ontworpen voor mensen die dikwijls gesolliciteerd worden om voor anderen iets op te zoeken zoals restaurantadressen, openingstijden van een winkel en noem maar op.
Hoe ga je te werk? Op de website lmgtfy typ of copieer je de vraag in het zoekvenster. Vervolgens komt een link op het scherm die kan gedeeld worden met de persoon voor wie je opzoekt. Klaar is Kees!

De letterlijke vertaling van shenshou dang is: ‘aanhanger van handen uitstrekken’. Deze mensen vragen naar hand-outs in plaats van voor zichzelf te werken. Zijn ze dan lui of technisch deficiënt? Zijn ze arrogant of manipulatief? Hoe dan ook, je denkt “ik ben een gedienstig mens” en je gaat erop in. Je bent de enabler, degene die dit in staat stelt, die dit mogelijk maakt.

Maar de meest verschrikkelijke shenshou dang is hij of zij die niet alleen weigert op internet te gaan maar ook weigert zijn/haar hersenen te gebruiken. Hij/zij vraagt je: “Hoe kan ik Chinees leren?”. Je geeft hem/haar tal van leermethodes en tips. Maar na enige tijd moet je horen dat al je raadgevingen niets hebben opgeleverd want…hij/zij kan nog steeds geen Chinees spreken!!!

Liu Xinwu, “La Cendrillon du canal”

Liu Xinwu is geboren in Chengdu, Sichuan (1942); sinds 1950 woont en schrijft hij in Beijing. Hij is een van de belangrijkste hedendaagse Chinese schrijvers.
Hij begon zijn carrière als leraar in het middelbaar onderwijs, vijftien jaar lang gaf hij les in Beijing. Daarna schreef hij zijn eerste novelle “The Class Teacher” (Banzhuren, 1977). Daarin klaagt hij het falen van de opvoeding tijdens de Culturele Revolutie aan.
Liu Xinwu staat bekend om zijn sociale kritiek, en in ’t bijzonder Mao’s erfenis.
Hij schrijft nu vooral over de problemen in de grote steden. Hij klaagt de bestaansmoeilijkheden aan van de migranten die hun dorp verlaten hebben om in Beijing te komen werken.

In “La Cendrillon du canal” (de assepoester van het kanaal) trekt de schrijver ons mee naar de lagen van de Chinese gemeenschap die niet kunnen of mogen genieten van China’s economische boom. Hij beschrijft de armoede van deze plattelandsbevolking die naar de hoofdstad is komen werken om niet te sterven op het kleine stukje grond dat ze bebouwt. De ellende waarin deze mensen leven is te wijten aan het niet bezitten van een hukou. Dit is een soort “intern paspoort” dat in de jaren 1950 is ingevoerd om migratie naar de grote steden te belemmeren; de hukou verleent slechts sociale rechten en toegang tot publieke diensten in je geboorteplaats. De economische boom concentreert zich voornamelijk in het Oosten en het Zuid-Oosten van China. Ben je dus daar niet geboren en heb je dus geen hukou van die streek dan zal je, indien je als migrant in een andere regio wilt gaan werken, een illegaal zijn, zonder bescherming, zonder rechten en zal je slechts de gevaarlijkste, vernederende slecht betaalde jobs krijgen.
Het Chinese wonder is grotendeels te danken aan deze leendienstplichtige massa migrante werkers wier loon schandalig laag wordt gehouden en die in mensonterende levenscondities moeten ‘”bestaan”.

Dit alles wordt op meesterlijke wijze beschreven in de korte novelle “La Cendrillon du canal”.
De hoofdpersoon heet Caimei. Op haar gelaat groeit een tumor die haar gezicht schendt en waardoor ze haar baan als poetsvrouw verliest. De operatie die ze nodig heeft, is voor haar onbetaalbaar; ze vraagt dus hulp aan haar vrienden, die even of nog armer zijn dan zij is…

De tweede korte novelle “Poisson à face humaine” (vis met mensengelaat) is opnieuw te zien als een  evocatie van de Culturele Revolutie.
In dit verhaal herkent een vrouw in de taxichauffeur de man waarvan ze twintig jaar geleden gehouden heeft…
La Cendrillon du canal
Liu Xinwu
vertaald door Roger Darrobers
Folio/Gallimard
2 euro!

De definitie van tijdzone volgens het woordenboek van Dale: elk van de 24 zones van het aardoppervlak met een lengteverschil van 15°, waar de gemiddelde zonnetijd 1 uur verschilt met die van de naastgelegene.

De Chinezen die aan de Oostkust leven boffen want ze leven in vrede met de tijd. Zij hebben het voorrecht te mogen opstaan bij zonsopgang, dit is rond 5 uur in de zomer en rond 7 uur in het putje van de winter. Aan de Oostkust wordt het dan ook donker op het einde van de dag. Normaal, niet?

Bij de Chinezen van de Chinese “far West” is het anders gesteld. Zij die leven in Urumqi, hoofdstad van de provincie Xinjiang, zien, op het einde van december de zon niet voor 10 uur ’s morgens. En in Kashgar, de meest westelijke stad van Xinjiang, kan je in juli tot ’s avonds 23:00 en later genieten van de zonsondergang.
De reden van dat alles is dat China maar één tijdzone heeft, dit is de Beijing time. Ongelooflijk voor een land dat meer dan 5.000 km breed is! China is de  grootste “één-tijdzone” op aarde.

Op de kaart hierboven, stellen de witte zones de area’s voor die de “zonnetijd” aanduiden; dit is de tijd die door een zonnewijzer wordt gemeten. Daar staat de zon het hoogst in de hemel op het middaguur. In de rode area’s is dat wat later: de zon zal er ten vroegste pieken rond 13:00. En in de blauwe area’s piekt de zon er veel tot heel veel vroeger dan op het middaguur.

Normaal wordt de wereldtijd afgewogen met de witte area’s in hun geografische centra, met lichte variaties naar oost en west. Wanneer een tijdzone een andere raakt, herhaalt het patroon zich.

In China begint de witte markering in Beijing, deze wordt steeds later naargelang men naar het westen gaat.
China’s westerse grens met Kazachstan is vier tijdzones verwijderd van Beijing, maar alle klokken in China staan op hetzelfde uur.

In 1912 werden door het Centraal Observatorium van de Republiek China tijdzones bedacht, deze zouden tot 1949 in voege blijven.

In 1949, met de oprichting van de Volksrepubliek China, zou er een einde gesteld worden aan de bourgeoisie, de landheren en … de tijdzones.
Tijdzones zijn een teken van modernisering maar tegelijk een teken van provincialisme. 1949 betekent dus het ontwaken van China waarbij de revolutionnaire klok op het uur van de hoofdstad zou worden afgestemd.

De dagelijkse ceremonie van het hijsen van de vlag gebeurt in Beijing onder de zon maar in Xinjiang in het donker. In China is alles eenvoudig: geen tijdzones, geen winter- en geen zomeruren!

Een bezoek aan een eettentje, door de Franse Guide du Fooding uitgeroepen tot “beste noedels” van Parijs 2016: dit was mijn lunchbestemming toen ik gisteren in Parijs was.

Daarvoor heb ik speciaal de metro genomen naar een wijk waar ik dit keer niets anders te doen had. Een echte foodie als ik is tot alles in staat…

Rue Saint-Martin. De straat is lang. Het huisnummer van de noedeltent is 184. Ik vind het gemakkelijk want er staat een rij aan te schuiven, of beter gezegd, twee rijen zoals ik nadien verneem: één voor de take away en één om er ter plaatse te eten. Ik zie hier veel Chinezen, goed teken! Drie klanten zitten welgenoegzaam noedels te slurpen voor het raam. Mijn hongergevoel neemt toe, het is inmiddels al halfdrie geworden. Aan de deur hangt een wijs advies:  «  Chers clients, les piments peuvent causer du mal au ventre et de la diarrhée. A consommer avec modération. En vous souhaitant un bon appétit ».

Na een kwartiertje wachten mag ik ook het mini restaurantje binnen en krijg een plaats toegewezen…aan het raam! Naast mij zit een koppel Spanjaarden 汤面tangmian , noedels in soep, te eten.

De mini kaart is met de hand geschreven: raviolis met Sichuansaus of met pikant varkensvlees, noedels met saus van varkensgehakt, koude noedels…
Ik bestel 担担面dandanmian, zonder soep. Dandanmian zijn mijn favoriete noedels. Toen ik in Chengdu (Sichuan) was, at ik er bijna iedere dag. Mijn vriendin Zhou Li, een echte Sichuanaise die nu in Beijing woont, maakt ze ook goed klaar. In het noedeltentje rechtover mijn Sinology Institute in Beijing staan dandanmian ook op de kaart, ik eet ze daar dus ook heel vaak.

Mijn verwachting is dus heel groot. Een vriendelijke Chinees komt mijn bestelling opnemen. Ik spreek hem aan in het Chinees maar hij spreekt zijn taal niet. Een Chinees van de tweede of derde generatie dus. Ik mag de graad van pikantheid bepalen, van 1 tot 5. Ik zeg moedig: drie. Dat raadt hij me af. Twee. Dat is ook nog teveel. Ik kies dus voor 1.

Tien minuutjes later staat een kom dampende dandanmian voor mijn neus. De noedels zijn niet handgemaakt. Met mijn eetstokjes roer ik alles om en begin te eten. De noedels zijn heet maar niet hot, ze zijn vooral heel gezouten. In de saus is ook geen sesampasta verwerkt, jammer. Maar ik heb zo’n honger dat ik alles opeet. De noedels van de Chinese resto “Les pâtes vivantes” die we vorige maand bezochten, zijn duizend keer smakelijker en authentieker…

De bediening is heel vriendelijk en attentvol, dat maakt voor mij veel goed.
Ik zou dus besluiten dat, indien je een hongerige noodlelover bent en je in de omgeving van het Centre Pompidou bent, het een try waard is. Maak er zeker geen omweg voor, loop liever wat verder, naar “Les pâtes vivantes” (zie mijn blog, oktober 2016).

Trois fois plus de piment
184, rue Saint-Martin
75003 Paris

Dit kortverhaal van Yan Lianke, in 1999 in China uitgegeven onder de titel Ba Lou Tian Ge耙楼天歌, letterlijk Zangen uit het Balougebergte, werd pas in 2015 naar het Engels vertaald en in datzelfde jaar uitgegeven. Waarom de vertaler voor de titel Marrow (Merg) koos, wordt pas duidelijk in de tweede helft van de novelle.

Het Balougebergte ligt in de provincie Henan waar Yan Lianke (° 1958) opgroeide. Deze arme en bergachtige streek komt in Yans werk veelvuldig voor. Zij is voor Yan even belangrijk als Gaomi voor Mo Yan.

Het verhaal speelt zich af in het “Dorpje You”, ook wel Dorp van de Vier Idioten genoemd.
De vier idioten zijn de kinderen van “4° echtgenote You”, drie dochters en een zoon. De dochters zijn epileptisch van bij de geboorte, de zoon kwam normaal ter wereld maar wordt idioot ten gevolge van een erfelijke ziekte langs vaders kant.

De vader, “You de Steen”, pleegt zelfmoord: hij kan de handicap van zijn kinderen niet meer aan. Maar zijn geest vergezelt zijn echtgenote in haar zoektocht naar mannen die met haar dochters zouden willen trouwen. 4° echtgenote You en de geest van You de Steen spreken dikwijls met elkaar, wat tot grappige situaties leidt, vooral als er anderen bij zijn.

Op een dag vertelt een familielid aan de moeder van de vier idiootjes dat hun ziekte kan genezen worden door het drinken van een mergsoep gemaakt van de beenderen van een heel naaste verwante, hoe naaster het familielid des te doeltreffender de soep zal zijn…

Handicap en erfelijke ziekten zijn onderwerpen die Yan Lianke nauw aan het hart liggen. Het zijn themata die in andere werken terug te vinden zijn. Een “volledig mens zijn”, dit is geen been ontbreken, geen oog ontbreken en noem maar op , is dan ook heel belangrijk voor de personages van het boek.

Het boek is eenvoudig opgesteld, het aantal personages is beperkt. Schilderachtige plattelandstaferelen, beschrijvingen van soms heel primitieve personages in het arme, rurale China, maken dit kortverhaal tot een must voor alwie in het echte, ongekunstelde, agrarische China is geïnteresseerd.

“Marrow”  Yan Lianke
vertaald door Carlos Rojas
Pinguin Specials
2015
103 pagina’s
ISBN 9780734399618

Gisteren maakte ik een typisch gerechtje uit Bejing, jing jiang rousi. Hierbij wordt varkensgehakt gewokt en op smaak gebracht waarna het samen met komkommerstaafjes, fijngehakte pijpajuin en koriander in een tofuvelletje tot een pakje wordt gevouwen en…met de vingers wordt opgegeten. Heerlijk lekker en heel snel klaar.

Ingrediënten voor 3 personen

500 gr varkensgehakt
look, gember, lenteui: van elk 1 eetlepel (fijngehakt)
150 gr zoete bonensaus (tianmianjiang 甜面酱)
1 eetlepel maïzena
1 eetlepel Shaoxing wijn (kookwijn)
2 theelepels suiker
sesamolie
1 eetlepel soyasaus
1 eetlepel witte rijstazijn
peper, zout, pindaolie

50 gr pijpajuin, fijngehakt
1 komkommer in fijne staafjes gesneden
20 gr koriander, fijngehakt
1 pak tofuvellen, gehydrateerd in lauw water, verdeeld in vierkanten van 25 à 30 cm

Bereiding

1. Leg het vlees te marineren in wijn, zout, peper, suiker. Voeg maïzena aan toe en vermeng goed.
2. Verhit 2 eetlepels olie in de wok en frituur het vlees tot het volledig gekookt is. Giet de olie weg en leg het vlees opzij
3. Verhit 2 eetlepels olie en fruit gember, look en pijpajuin. Voeg de zoete bonensaus aan toe en sauteer tot de aroma’s vrijkomen. Voeg de rest van de ingrediënten aan toe. Doe het vlees terug in de wok en vermeng goed
4. Dien het vlees op in een mooie kom, samen met de tofuvellen, de ajuin, de koriander en de komkommer

manmanchi 慢慢吃！

Vorige week brachten we een weekendje door in Parijs. Voor we terug huiswaarts keerden wou ik een Chinees eettentje testen waarover ik al veel goeds had gehoord: Les pâtes vivantes.

Ik ben namelijk dol op de verse handgemaakte noedels van Lanzhou, hoofdstad van de noordelijke provincie Gansu.
Ik at ze voor het eerst IN Beijing in gezelschap van mijn acupuncturist. Hij is afkomstig uit deze provincie en hij wou me laten kennismaken met de beste noedels van zijn geboortestreek.
De eettent was piepklein en heel rudimentair gemeubeld maar het rook er lekker en de noedels die we aten waren top!

Ik was dus heel benieuwd hoe de noedels in Parijs zouden smaken!
Toen we in het restaurant aankwamen zagen we hoe de noedelmakers lange deegworsten uitrekten om ze nadien in de lucht te zwaaien en eraan te trekken tot ze de gewenste dikte hadden bereikt: dit proces noemen we la mian 拉面. Dit was al een goed voorteken…

Het eerste restaurant van de eigenares werd negen jaar geleden in Montmartre geopend door Xiao Rong, een Chinese die met een fransman was gehuwd en geen lekkere verse Chinese noedelsin Parijs  kon vinden. Vier jaar geleden opende ze een tweede, groter restaurant in Les Halles. Daar gingen wij eten.

De kaart, in tegenstelling met noedetentjes in China, is hier uitgebreid.
Leuk is dat je hier, in tegenstelling tot andere Chinese resto’s, de maaltijd kan starten met koude voorgerechtjes: duizendjarige eieren met tofu; niangpi, een noedelsalade uit Lanzhou; gemarineerde koolreepjes…
Noedelsoepen met rundsvlees, noedels in saus met varkensvlees of kip…
Gebakken noedels met vlees, kip, eend of vegetarisch…
Rijstschotels met verschillende garnituren…
En dan zijn er de “Noedelspecialiteiten” zoals noedels met ei en tomaat; met varkensbuik en mosterdblaadjes; met jacobsvruchten en pimenten… Aanraders!!!

Voor wie liever “klassiek” eet, zijn er verschillende gewokte schotels met rijst.

Het personeel is Chinees en heel attent, zoals in China. Het decor is minder kitch dan bij de doorsnee Chinees. Op de muur kan je naar een video kijken over het maken van verse noedels.

De volgende keer dat we Parijs aandoen, keren we er vast en zeker terug!

3, rue de Turbigo, 75001 Paris 00 33 1 40 13 08 04

46, rue du Faubourg Montmartre, 75009  00 33 1 45 23 10 21

Er is ook een adresje in Lyon : rue Mercière, 69002 Lyon  00 33 4 72 41 70 00