In het Guimet museum bezocht ik vorige week “Splendeurs des Han”, een tentoonstelling ter commemoratie van 50 jaar Franco-Chinese diplomatieke relaties. Opnieuw een voltreffer!

Prachtig bewaarde archeologische vondsten zijn er met veel smaak tentoongesteld. De Guimet vermijdt het euvel de bezoeker te belasten met een te groot aantal objecten.

Sinds meer dan een halve eeuw worden in China en masse oudheidkundige voorwerpen opgegraven. Belangrijkste vondst is natuurlijk het terracottaleger van China’s eerste keizer, Qin Shi Huangdi, in 1974.
De Qin dynastie (221-207 v.C.), gesticht door Qin Shi Huangdi betekent het einde van de Chinese Oudheid.
De Parijse tentoonstelling vertelt ons het vervolg van de Qin: de Handynastie ( 207 v.C-220 na C). De Han dynastie staat aan de basis van het Keizerlijke China.

Gedurende vier eeuwen heeft deze dynastie de grenzen van het Rijk van het Midden verstevigd. Vanuit de toenmalige hoofdstad Chang’an (het huidige Xi’an) heeft ze het grondgebied gepacificeerd, gestructureerd en doen bloeien mede dankzij de Zijderoute. Er ontstaat een nieuwe drager, het papier; er ontwikkelt zich een nieuw soort karakters,  het schrift evolueert naar kalligrafie.

Het eerste deel van de tentoonstelling evoqueert ‘ De consolidatie van het Rijk’ met als belangrijkste protagonisten de keizer, het leger, de omgeving van de keizer, de adel. Dit alles aan de hand van objecten uit het graf van Prins Chu. De graftombe is gebouwd naar het model van het keizerlijk paleis en is de weerspiegeling van het China van toen. De centrale rol die de keizer werd toegedeeld, maar ook de ontwikkeling van een machtige aristocratie die het keizerlijk gezag soms concurreerde, worden in de tentoonstelling uitgebeeld.
Wat we in dit eerste deel te zien krijgen zijn dus grafgiften, zoals de prachtige pantser samengesteld uit 4248 plaatjes van sneeuwwitte jade onderling verbonden met gouden draad. Doel van de jade was het lijk te beschermen van de ontbinding.Dit is het mooiste stuk van de tentoonstelling en is voor het eerst te zien in Frankrijk.

Het  tweede deel ‘ De bronnen van de welvaart’ vertelt de bezoeker over de economische en monetaire uitwisselingen tussen de Han en hun buren, de ontwikkeling van de landbouw, het ontstaan van de Zijderoute. Chinese zijde wordt verhandeld over heel Azië, tot aan de Middellandse Zee, zelfs tot in Rome. Nieuwe textielen en ook het papier worden dus in deze periode uitgevonden. Daaruit vloeit een geletterde cultuur voort, het schrift evolueert naar de calligrafie die we nu kennen.

 Het laatste deel van de tentoonstelling ‘ Materiële cultuur en gedachteleven’ voert ons binnen in het dagelijkse leven van de Han:  architectuur en leefomgeving, het schrift en het denken, de religieuze wereld en ook het alledaagse zoals banketten, spelen, opschik en kledij, dans en muziek.

Een must om te bezoeken!

Splendeurs des Han, Essor de l’Empire Céleste
Musée Guimet M° Iéna

De tentoonstelling loopt nog tot 1 maart 2015

Deze speciale bereiding van sint-jacobsschelpen is één van mijn favoriete Chinese gerechten. De weekdiertjes worden in hun schelp geserveerd; ze zijn hier niet verdronken in een zware saus maar rusten ontspannen op een bedje van luchtige rijstnoedels.

In een restaurant dichtbij mijn hotel aan de Lamatempel zijn ze bijzonder smakelijk. Het restaurant maakt deel uit van een Cantonese keten die drie locaties heeft in Beijing. Het is vier verdiepingen hoog , 24 uur op 24 open en dit zeven dagen op zeven.
Het heet Jin Ding Xuan 金鼎轩. Het is hemel op aarde…

Hier volgt het recept.

Benodigdheden: wilde coquilles uit Frankrijk, met koraal. Vraag er de schelpen bij.
rijstnoedels
kippen-of champignonbouillon
sojaolie, soyasaus (lichte), sesamolie
verse gember, Chinese bieslook (steviger en geuriger dan de onze), look

Kook de noedels gaar in sterk gekruide bouillon, 1 minuut minder lang dan aangeraden.

Giet af en koel af onder koud water. Giet er wat sesamolie over om te vermijden dat de noedels aan elkaar gaan klitten.

Vul de lege schelpen met wat noedels en leg er telkens één coquille op.

Bestrooi royaal met fijngesneden bieslook, geraspte gember en fijngesneden look. Besprenkel met wat soyasaus.

Stoom de coquilles en verhit ondertussen in een pannetje een mengeling van  2/3 soya- en 1/3 sesamolie.

Het stomen varieert tussen 4 en 6 minuten naargelang je de coquilles wat rauw of minder rauw lust.
Stoom niet te lang of je maakt er oneetbare rubber bonbons van!

Haal de schelpen uit de stoommand, schik ze op een bordje en overgiet de zeevruchtjes met de kokende olie.

Miam!

Dit spannende detectiveverhaal speelt zich af tijdens de Tang dynastie (618-908). Judge Dee neemt zijn nieuwe ambt op in het district Pei-tcheou, Noord-China, dichtbij de Tataarse grens.

Dee wordt dadelijk geconfronteerd met drie rechtszaken. Hebben ze enig verband met elkaar?

De eerste is een mysterieuse verdwijning: een jonge vrouw uit de hoge kringen verdween op geheimzinnige wijze toen ze met haar gezelschapsdame op de markt een spektakel bijwoonde.
Werd ze ontvoerd? Of vermoord? Vluchtte ze weg met een andere man?
Haar verloofde en haar vader zijn hopeloos.

De tweede zaak is het naakte lijk van een jonge vrouw dat wordt teruggevonden in de echtelijke slaapkamer… zonder hoofd! Haar twee broers beschuldigen haar echtgenoot, een antiquair, die ze de ochtend van de moord zagen weglopen met een pak onder de arm.
Eén van de twee broers is een afperser. Op zijn beurt verdwijnt hij.

Tenslotte wordt Meester Lan, een bekende boxerkampioen, dood aangetroffen in het badhuis dat hij elke dag bezocht. Doodsoorzaak: vergiftiging. Er zijn enkele indiciën: een vrouwenstem, een individu gehuld in een Tataren kostuum maar vooral zeven stukjes karton. Het is een Chinese puzzle of tangram waar Lan zoveel mee speelde en waarmee hij bij het herkennen van zijn moordenaar iets over zijn identiteit wou onthullen…

In deze ruwe, ruige vlakte bewoond door Tataren, in een klimaat van geweld, bovennatuurlijke en mysterie zullen Judge Dee, zijn trouwe sergeant en drie luitenanten geen enkel spoor mogen verwaarlozen om de drie ingewikkelde rechtszaken tot een goed einde te brengen.

Slechts op het einde van het boek wordt het geheim van het moordwapen, de nagel, aan de lezer onthuld: hoe een ijzeren nagel die dient om versleten schoenzolen te herstellen een discreet maar vreselijk wapen kan zijn.

Robert van Guliks detectiveverhalen behoren tot het genre van de 公案小说 gong’an xiaoshuo, een subgenre van de Chinese misdaadfictie waar regeringsmagistraten met moordzaken zijn belast. De protagonist van gong’an novelles is dus traditioneel een rechter of een gelijkaardige officier van justitie. De protagonisten zijn geïnspireerd door historische personages.Judge Bao (Yuandynastie 1271-1368) en Judge Dee zijn de meest populaire rechters.
De term gong’an refereert naar de tafel, het bureau of de zitbank van de magistraat.
Gong’an verhalen omvatten dikwijls supernatuurlijke elementen zoals geesten die in contact komen met de levenden of die zelfs de misdadiger aanklagen.
Zoals ik reeds aanhaalde in mijn blog van 16 augustus 2014 “Judge Dee, it’s me!” vond van Gulik in een tweedehands boekenwinkel in Tokyo een 18° eeuwse verzameling van gong’an verhalen.
Hij vertaalde ze omdat ze, naar zijn mening, dichtbij de Westerse traditie van detectiveverhalen aanleunden en dus niet-Chinese lezers zouden behagen.

Het verhaal “The Chinese Nail Murderers” is voor de Van Gulik fans de meest ontroerende, de meest diep-menselijke: hier durft de strenge Judge Dee uitkomen voor zijn gevoelens, zijn aarzelingen, zijn fouten.

Een verhaal vol genuanceerde intriges, te lezen bij de open haard met een warme glühwein bij de hand.

Prettige eindejaarsfeesten! Gelukkig 2015!

Niujie libaisi
牛街礼拜寺

Ter gelegenheid van een missie van de Mohammetprofeten werd de islam tussen 616-618  in China geïntroduceerd. De Tangkeizer Gaozong (628-683) was toen aan de macht.

Soennitisch islam bereikte China langs twee verschillende wegen: via de oceaan en via de Zijderoute. Er zijn dus twee verschillende soorten moslims.

Moslimhandelaars die langs maritieme weg China bereikten integreerden zich heel snel in de Chinese maatschappij. Door heel het land bouwden ze een netwerk van handelsposten en moskeeën.
Deze moslims worden Hui genoemd. De Hui onderscheid(d)en zich van de Chinezen door hun geloof en gewoontes, niet door de taal. Het waren en zijn dus Chinees sprekende moslims.

De andere groep moslims leeft in noordwest China: de provincie Xinjiang.
Rond 640 veroverde de Tangdynastie het huidige Xinjiang. Een eeuw later kwam dat gebied onder het Oeigoerse Rijk. In de 13° eeuw werd het een deel van het Mongoolse Rijk. Midden 18° eeuw heroverden de Qing opniew het gebied. Het gebied werd afwisselend door China en lokale heersers geregeerd.
In de jaren ’50 maakte Mao een einde aan de autonomie ervan.
De oorspronkelijke bewoners van dat gebied zijn Oeigoeren, een Turks volk dat cultureel en taalkundig tot Centraal-Azië behoort.
Ondanks de sinificatie van dit gebied heeft deze groep zich niet geïntegreerd. Naast het Chinees is de belangrijkste taal van deze moslims het Oeigoers, een Turkse taal. Ze spreken ook Kazachs en Kirgizisch.

Toen ik op het eind van de vorige eeuw voor het eerst de moslimwijk van Beijing bezocht voelde ik me echt niet in China. Ik waande me eerder in een schilderachtige soek vol heerlijke geuren van kruiden en gegrild vlees. Het kloppend hart was Niujie (Koestraat) omdat de slagerstentjes er natuurlijk geen varkensvlees verkochten, slechts rundsvlees…

Daarmidden in de schilderachtige Niujie bezocht ik toen ook de moskee: Niujie Libaisi. Ze werd door twee Arabieren in 996 tijdens de Songdynastie gebouwd.

De moskee staat er gelukkig nog, heel alleen temidden van nieuwgebouwde, cleane constructies. De oude, geanimeerde straatjes van weleer pasten niet meer in het moderne Beijing…

In de moskee werd ik onthaald door een vriendelijke concierge en zijn vrouw, in het Chinees. Ik was even vergeten dat het Hui zijn!

De moskee staat symbool voor de lange geschiedenis van de islam in China. Door de eeuwen heen werd ze herbouwd, uitgebreid en gerestaureerd.
Het typische van die moskee is het feit dat ze een unieke mix is van Chinese architectuur en islamieke tradities. De buitenstructuur is gebouwd als een traditionele, boeddhistische tempel. Eenmaal binnen wordt men overspoeld door een overvloed aan koepels, met Arabische kalligrafie versierde panelen.

De moskee stelt ook culturele relieken voor, zoals bvb de proclamatie van keizer Kangxi in 1694 dat alle religies gelijk zijn.

De tuin van de moskee is aangelegd met mooie planten van het Middellandse Zeegebied. Er heerst een stilte die sterk contrasteert met de buitenwereld. Daar de meeste zalen slechts door moslims mogen betreden worden,  moest ik me tevreden stellen met het bewonderen van de architectuur van de buitenste gedeelten van de moskee.

De moskee is nog altijd het hart van de moslimgemeenschap: een vleugje arabische romantiek temidden van het koele Chinese beton.

Wang Xiaohan
王笑寒

The Bookworm Beijing organiseert maandelijks “Sunday Salon”, een reeks interactieve voordrachten die tot doel hebben een dieper inzicht in de Chinese muziek te geven. In october was het de beurt aan Wang Xiaohan 王笑寒(° 1980, Beijing): pianist, dirigent en componist. Hij werd geinterviewd door Nancy Pellegrini, journaliste bij o.a. Time Out Beijing en commentratrice bij de BBC 4 Radio.

Wangs muzikale opleiding startte al op heel jonge leeftijd maar zijn eerste pianoleraar hielp zijn talent bijna naar de maan.”Iedereen dacht dat hij een grote meester was maar heel snel gingen mijn handen op kippenpoten lijken” herinnert Wang zich. Vol afschuw corrigeerde zijn tweede leraar de positie van Wangs vingers. Met goed resultaat want de kleine Wang behaalde op elf-jarige leeftijd China’s meest prestigieuse nationale prijs.

Een muzikale carrière was voor hem weggelegd. Maar omdat hij van zijn vader slaag kreeg wanneer hij slecht presteerde tijdens de pianoles, ging hij de piano haten. Gelukkig kwam daar verandering in en begon hij in de middelbare school dan toch van muziek te houden. Op zeventienjarige leeftijd schreef hij zijn eerste stukken, ze waren sterk beïnvloed door de Westerse muziek. In 1998 zette hij zijn studies verder aan de Hannover Hochschule für Muzik und Theater en behaalde in 2010 zijn ‘Solo Performance Degree’ (Konzertexamen).

Een collega gaf hem de raad nooit te vergeten dat hij een Chinees was en bij het componeren inspiratie moest zoeken in de Chinese muziekstijl, en niet enkel de Westerse muziek mocht copiëren.

De klassieke Chinese schilderkunst is Wangs grootste inspiratiebron. Hij zegt: “ Je kan elke visuele kunst in klank om te zetten. Ik herinner me bij een schilderij van Van Gogh te denken: dit is Ravel, dit is Debussy.”

Wang Xiaohan won verschillende prestigieuse prijzen in Europa en de VS.

Voor het publiek van The Bookworm zette hij de avond in met Kinderszenen (Schumann) en eindigde hij met de Rondo van Beethoven. Tussenin speelde hij drie eigen composities: Three Little Pieces, Piano Painting en Liu Yang River. Tijdens het pianospelen mochten we op een groot scherm Wangs inspiratiebron bewonderen: de verfijnde schilderijen van Yun Shouping 恽寿平, ook nog bekend als Nan Tian 南田(1633-1690), een befaamde schilder uit de vroege Qingdynastie.
Knap, die combinatie van muziek en visuele kunst.
Heel knap, de composities van Wang Xiaohan!

Ter info: op 13 december 2014 geeft Wang een concert in de Verboden Stad.

The New Emperors
Power and the Princelings in China
Kerry Brown

{Princelings: nakomelingen van vroegere communistische elitefiguren. In 1982 werd besloten dat leiders vanaf de leeftijd van zeventig jaar zich uit hun leidinggevende functies moesten terugtrekken. In ruil daarvoor zouden zij een jonger familielid mogen uitkiezen dat hun belangen zou verdedigen}

Vorige maand, op 15 october om precies te zijn, kwam Kerry Brown in Beijings Bookworm zijn laatste boek voorstellen. Ik wist dit al lang van tevoren en het eerste wat ik deed bij mijnaankomst in Beijing was een booktalk ticket gaan kopen.

Die avond liep de zaal vol. Het onderwerp was gewaagd: what does it take to become China’s leader?

Klokslag 19:30 kwam Brown de zaal binnen, vergezeld van de interviewer, de journaliste Bidisha.

Hij hield nonchalant een glas rode wijn in de hand (de wijn die ze in The Bookworm geven is top!) en hij dronk hem ook tijdens het praten op. Hij starte zijn talk met de volgende boutade: “ In de wereld zijn er drie grote kapitalistische mogendheden: Facebook, Ryanair en de Chinese Communistische Partij.” De toon was gezet!

Brown is Executive Director of the China Studies Center aan de universiteit van Sydney. Hij deed ervaring op in de diplomatieke en politieke wereld, op academisch gebied maar ook in de literaire wereld. Zijn speculatie over de toekomst van Shanghai lees je in zijn boek Shanghai 2020. Ook schreef hij een collectie essays die de sociale, culturele en ideologische transformaties van China weerspiegelen: Carnival China.

Met zijn laatste boek geeft Brown zijn carrière een heel geriskeerde wending. Hij onderzoekt er de cultuur van de regerende CP alsook de persoonlijke en professionele levensverhalen van de zeven politici die door de Standing Committee van het huidige Chinese Politburo in 2012 werden verkozen.

Brown onthult ons een wereld waar het mogelijk is de top van een massieve communistische organisatie te bereiken en tegelijk heel winstgevende business te doen en meteen van heel wat kansen (opportunities) op sexueel vlak te genieten en ook ideologische, politieke, financiële, sociale en culturele interesten te hebben. “Deze lui dragen hun innerlijke en uitwendige hypocrisie even vlot als de zwarte verf op hun haar en de logge pakken die maken dat ze voor het publiek allen identiek zijn.”

De Nieuwe Keizers, de zeven van het huidige Politburo, zijn in vele opzichten de bewakers van de waarden en de nalatenschap van de Partij. De Partij is de sterke man van het moderne China, niet Xi Jinping.

Het communisme voorziet de elite van een gemeenschappelijke ideologische en morele taal waarmee de leden ervan met elkaar communiceren. Voor alle anderen is die taal vergelijkbaar met het middeleeuws Latijn van de Christelijke kerk: iets dat slechts door priesters werd begrepen en waar de rest van de gemeenschap niets van vatte.

Browns booktalk bleef de hele avond even boeiend en interessant. Op het einde was een signeersessie van The New Emperors voorzien. Dit boek verschaft een fascinerend en subtiel inzicht in de fragiele betrekkingen tussen persoonlijke ambitie en getrouwheid aan de Partij, tussen communistische roots en kapitalistische dromen…maar vooral tussen de machthebbers en de opkomende middenklasse. Dat is de grootste betrachting van The New Emperors: zorgen voor stabiliteit en tevredenheid bij deze nieuwe, snelgroeiende klasse.

The New Emperors, Power and the Princelings in China I.B.Tauris, 2014 ISBN: 978 1 78076 910 3

We haalden de zwarte massa in en zagen dat ze voorafgegaan was door een man met aan de ene hand een mand met fake geld en aan de andere hand een lantaarn gemaakt van wit papier. Om de twee, drie minuten wierp hij geld in de lucht “om de overgang naar het hiernamaals te kopen”. Mijn vriend en ik besloten ze te volgen, zes à zeven kilometer tot aan een kleine herberg. Terwijl het lijk in de ingang wachtte, begaf de gids zich naar de receptie en zei met luide stem: “de god van het geluk is daar”. Dat moest een codewoord zijn want de herbergier bracht ze naar het achterste deel van de herberg… De herbergier vertrouwde ons later toe: “het is niet het lijk dat wandelt maar de levende”. We begrepen er niets van. Hij ging verder: “onder het zwarte kleed, zijn er twee lichamen: een man draagt het lijk op zijn rug en houdt het met beide handen vast opdat het niet zou wegglijden. Een lijk is rigied en zo zwaar als een steen. Om een lijk in een doodskist te vervoeren zijn acht mensen nodig, dat komt heel duur uit. Een lijkdrager is dus goedkoper maar het is bijzonder lastig om honderden kilometers af te leggen met zo’n lijk op de rug. Zijn zwarte gewaad maakt dat hij practisch niets ziet, vandaar dat zijn gids een witte lantaarn draagt. Beiden eten maar één keer per dag en stappen tien tot twaalf uren, zonder stoppen. Ze wisselen elkaar wel af. Doordat ze zo lang onderweg zijn is de kans op ontbinding van het lijk heel groot. Zelfs in de winter moet een lijk ingespoten worden met kwik en andere bewaarmiddelen. Doordat hun taak zo zwaar is worden ze door de klanten dik en dubbel betaald. De lijkenbegeleiders ondergaan een jarenlange intensieve training, ze beheersen de kungfutechnieken om zich bij aanvallen onderweg te kunnen verdedigen”. “Maar nu leven we in een nieuw communistisch tijdperk. Voorzitter Mao heeft ons gevraagd om te breken met die bijgelovige praktijken. Ze zijn contra-revolutionair”…

Wat gebeurde er nadien met die personen en…het lijk? De ontknoping is onverwacht en tegelijk voorspelbaar dramatisch…

Alle geïnterviewde personen in het boek zijn meeslepend, soms megalomaan, soms naief of nog monstrueus, zoals de vroegere Rode gardist.

Dit boek levert ons een onverwachte blik op het moderne China en is onmisbaar in de bibliotheek van alwie geboeid is door het insoliete China.

La Chine d’en bas Liao Yiwu 13° note éditions 2014

Dit boek is ook verkrijgbaar in het Engels:

The Corpse Walker: Real Life Stories: China from the Bottom Up UP Paperback 2009

Liao Yiwu (° 1958, Sichuan) is schrijver, reporter, muziekant en dichter. Hij oefent scherpe kritiek uit op het communistische regime. Hij moest daarvoor reeds gevangenis zitten.

Zijn boeken zijn uitgegeven in Hong Kong en Taiwan. In China zijn ze verboden. Aan de hand van interviews van wel heel speciale personages introduceert hij ons in het leven van deze mannen en vrouwen die leven “op de bodem van” de Chinese maatschappij; mannen en vrouwen die door het leven getekend zijn maar ondanks alles hun menselijke waardigheid trachten te behouden. Mannen en vrouwen wier mond door de Chinese maatschappij gesnoerd worden en die de Partij maar liefst in het vergeetboek zou duwen. Deze reportageliteratuur levert ons een fascinerend aspect van het moderne China.

De 27 interviews van Chinezen als: de beroepshuilebalk, de mensensmokkelaar, de beheerder van publieke toiletten, de lijkbalsemer …zijn op een heel intelligente en levendige manier afgenomen.

Ik ga er één van bespreken: de lijkenbegeleiders.

De lijkenbegeleiders
Interview van Luo Tianwang.
Hij vertelt: In China werd het beroep van lijkenbegeleider nooit officieel erkend. En nochtans bestaat dit beroep sinds de oudheid. Toen ik jong was, zei Luo, zagen we soms een uithangbord voor een gesloten winkel waarop geschreven stond: “Ik begeleid een lijk naar de andere kant van de grens.” Toen een handelsreiziger plots overleed was het moeilijk om zijn lijk naar zijn geboortedorp te repatriëren om het daar te laten begraven. Maar, indien een overledene het land van zijn voorvaderen niet terugvindt wordt hij een eenzame ziel. Aangezien er toen geen bussen noch vrachtwagens bestonden, huurde de familie een professionele lijkenbegeleider. Deze zou de overledene naar zijn geboorteplaats terugbrengen…

Het was in het begin van de jaren 1950, tijdens de landhervorming. Ik slenterde met een vriend langs een dorpswegje toen een zwarte massa ons voorbijliep. De massa was gewikkeld in een wijd inktzwart kleed van waaruit nu en dan een leren schoen uitstak. De stap was zwaar en dof. Op dat ogenblik fluisterde mijn maat me toe: “het is een lijk”. Ik huiverde.

Beiden komen naar Londen omdat Ma seniors overleden broer hem er een Chinese antique shop heeft nagelaten. Dankzij Eerwaardige Evans, die in China heeft geleefd, worden ze uiteindelijk toegelaten om te logeren bij een weduwe en haar dochter. Evans heeft de hospita ervan kunnen overtuigen dat ze in hun huis geen ratten zullen klaarmaken en geen opium zullen roken! De verhouding tussen de twee Ma’s en hun hospita met dochter vormt het wezenlijk bestanddeel van de roman.

De enggeestige Londense hospita’s van toen waren meestal oude vrijsters of weduwes die dankzij het verhuren van een kamer, de twee eindjes aan elkaar probeerden te knopen. Lao She’s eigen hospita’s, de zussen Parrot die in 18, Carnarvon Road woonden en hem onderdak gaven, beantwoorden aan de beschrijving in het boek…

Gewiekste juffertjes uit de jaren ’20, cafés en pubs, sport en dating, de alledaagse bezigheden van de Londenaars, dit alles gaat al snel deel uitmaken van het leven van de Ma’s.

Lao She’s gevoelens tov de Londenaars waren heel ambivalent. Zijn roman is een zware beschuldiging van hun arrogantie, hun asociaal gedrag, hun raciale en klasdiscriminatie en hun enggeestig patriotisme.

De ontknoping van de roman is ontleend aan een gebeurtenis die plaatsgreep tijdens lao She’s laatste jaar in Londen: het draaien van de film Piccadilly (1929). Een waar avontuurlijk verhaal!

De humor en de psychologie in dit boek maken dat de roman steeds nog heel lezenswaardig is.

Mr Ma and Son
Lao She
Vertaling William Dolby
Penguin Modern Classics 2013

Lao She, die tussen 1924 en 1929 als gastdocent Chinees aan de London University te Londen verbleef, schreef deze novelle voor een Chinees lezerspubliek.

Het is een met veel humor geschreven satire op de Londense maatschappij. Mr. Ma and Son is een medogenloos hekelschrift op alle vooroordelen die de Chinese communauteit van Londen (in Limehouse, East End Londen) moest ondergaan: Chinezen zijn slechts lelijke gele, snode, stinkende, gluiperige wezens.

Duivels met gele gezichten die opium roken, wapens smokkelen, moorden begaan waarna ze de lijken onder hun bed verstoppen en vrouwen verkrachten ongeacht de leeftijd.

Ze eten met chopsticks, serveren de soep op het einde van de maaltijd, drinken hun thee zonder melk en eten rijst zonder…aardappelen! Barbaren zijn het die het aandurven soep en thee te slurpen maar zich niet mogen ergeren aan de westerlingen die aan tafel met trompetgeluid hun neus snuiten…

De twee hoofdpersonen van de roman zijn Ma and Son: weduwnaar Ma en zijn zoon Ma Wei. Ma senior is een overblijfsel van het oude imperialistische China die de verfijne levenswijze van de mandarijnen in ere houdt. Hij is tegelijk een prachtige incarnatie van de Man Chinees uit die periode (Lao She zelf behoorde toe tot de Man ethnie die de kunst van een lui leven in ere hieldt). Ma junior, Ma Wei, integendeel wil de principes van het post-revolutionaire China toepassen voor een betere samenleving…